Αναδημοσίευση από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 33)
Πώς να αποφύγουν τα προβλήματα το καλοκαίρι όσοι πάσχουν από αγγειακές παθήσεις!
Γράφει ο Δρ Χρυσόστομος Κ. Μαλτέζος, αγγειοχειρουργός, συντονιστής διευθυντής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής ΓΝΑ «ΚΑΤ».
Τόσο οι ασθενείς με φλεβική νόσο, αλλά και οι ασθενείς με περιφερική αρτηριακή νόσο θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά τους θερινούς μήνες, αφού ή έκθεση της σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να οδηγήσει σε δυσάρεστες καταστάσεις.
Κατά τους θερινούς μήνες η πλειονότητα των ασθενών που έχουν προβλήματα φλεβικής ανεπάρκειας των κάτω άκρων βιώνει συμπτώματα με αισθητή επιδείνωση σε σχέση με τους ψυχρότερους μήνες του έτους. Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στη σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας, αλλά και στην απευθείας έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Έτσι οι φλέβες των κάτω άκρων, ειδικά όταν ανεπαρκούν και φέρουν κιρσούς, διαστέλλονται, φιλοξενούν περισσότερο αίμα σε σχέση με τους χειμερινούς μήνες και τα συμπτώματα που πρωτοεμφανίζονται ή απλά προϋπήρχαν και επιδεινώνονται είναι: αίσθημα καύσους, οίδημα στα κάτω άκρα, κράμπες και αίσθημα βάρους.
Τρόποι αντιμετώπισης της θερινής αυτής επιδείνωσης των συμπτωμάτων αποτελούν τα θαλάσσια μπάνια και τα ψυχρά επιθέματα, αφού με τον τρόπο αυτόν μειώνεται η θερμοκρασία αλλά και το φαινόμενο της διαστολής των παθολογικών φλεβών. Επιπρόσθετα μέτρα αποτελούν η ανύψωση των κάτω άκρων σε ανάρροπη θέση, ώστε να διευκολύνεται η φλεβική αποχέτευση, αλλά και η καθημερινή άσκηση και βάδιση. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η λειτουργούσα μυϊκή αντλία των κάτω άκρων βοηθά στην αντιρρόπηση της φλεβικής στάσης και το αίμα επιστρέφει ευκολότερα και ταχύτερα προς την καρδιά. Μάλιστα η βάδιση στη θάλασσα και η κολύμβηση επιδρούν με διπλό τρόπο. Αφενός μεν λειτουργεί περισσότερο η μυϊκή αντλία των κάτω άκρων, αφετέρου επέρχεται αισθητή μείωση της θερμοκρασίας τους.
Συνιστάται επιπλέον η απώλεια των περιττών κιλών στα παχύσαρκα άτομα, αφού η παχυσαρκία επιδεινώνει την υπάρχουσα φλεβική ανεπάρκεια και παρεμποδίζει έτι περαιτέρω τη φλεβική επιστροφή, επιδεινώνοντας και δημιουργώντας επιπλέον οίδημα στα κάτω άκρα.
Τα ρούχα μας πρέπει να είναι άνετα και όχι στενά. Αποφεύγουμε την προσθήκη επιπλέον αλατιού στην τροφή μας ή στην κατανάλωση αλμυρών τροφών, αφού το αλάτι διευκολύνει ακόμη περισσότερο την κατακράτηση των υγρών και το επιπλέον οίδημα των άκρων. Η κατανάλωση του αλκοόλ επιδεινώνει επίσης το οίδημα και για αυτόν τον λόγο αυτό πρέπει να γίνεται με μέτρο. Τα ψηλά τακούνια των υποδημάτων, όπως και η παρατεταμένη καθιστική ζωή επιδεινώνουν τα συμπτώματα της φλεβικής ανεπάρκειας.
Άλλος παράγοντας που θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών είναι η ανάγκη για επαρκή ενυδάτωση. Το καλοκαίρι αυξάνεται τόσο η εφίδρωση όσο και η άδηλος αναπνοή και συνεπώς η απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών, σε συνδυασμό με την αμέλεια που επιδεικνύεται για επαρκή ή και αυξημένη πρόσληψη νερού, οδηγεί σε πιθανή αφυδάτωση. Έτσι μπορεί να οδηγηθούμε σε αιμοσυμπύκνωση, αυξημένη γλοιότητα του αίματος, που δυνητικά μπορεί να καταλήξει σε επιπολής ή –σπανίως– σε εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση.
Η πιθανότητα μίας επιπολής θρομβοφλεβίτιδας σε έδαφος γνωστής φλεβικής ανεπάρκειας και κιρσών των κάτω άκρων αυξάνεται κατά τους θερινούς μήνες, αν συνδυαστεί και με αυξημένη εφίδρωση-αφυδάτωση και μειωμένη πρόσληψη ύδατος. Για τους λόγους αυτούς απαιτείται αυξημένη ενυδάτωση και αποφυγή δραστηριοτήτων που αυξάνουν την εφίδρωση.
Στην περίπτωση επιπολής θρομβοφλεβίτιδας σε έδαφος κιρσών των κάτω άκρων, αυτοί αποκτούν ερυθρό χρώμα, παρουσιάζεται σκληρία στην περιοχή και είναι επώδυνοι. Στην περίπτωση της εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης παρατηρείται οίδημα, πιθανόν υπό τάση, στο άκρο και πόνος.
Και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις θα πρέπει να επισκεφθούμε ειδικό αγγειοχειρουργό, ο οποίος θα προβεί στον κατάλληλο κλινικό και παρακλινικό έλεγχο και θα χορηγήσει τη δέουσα αγωγή.
Οι ασθενείς που πάσχουν από περιφερικά αρτηριοσκληρωτική αποφρακτική νόσο των αρτηριών κυρίως των κάτω άκρων θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά τους θερινούς μήνες.
Ομοίως και οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην επαρκή λήψη ύδατος και ενυδάτωση, ώστε το αίμα τους να μην παρουσιάζει αυξημένη γλοιότητα και να υπάρχει ο κίνδυνος μιας αρτηριακής θρόμβωσης κατά τη ροή του αίματος διά μέσου των αρτηριοσκληρωτικών αρτηριών. Θα πρέπει επιπρόσθετα να λαμβάνουν με προσοχή την προτεινόμενη από τον γιατρό τους θεραπευτική αγωγή.
Επειδή οι ασθενείς με περιφερική αρτηριακή νόσο συχνά πάσχουν και από στεφανιαία νόσο, πρέπει να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή κατά τους θερινούς μήνες. Θα πρέπει να αποφεύγεται η έκθεση τους σε υψηλές θερμοκρασίες, οι οποίες θέτουν σε δοκιμασία την καρδιακή λειτουργία.
Ιδιαίτερη φροντίδα θα πρέπει να δίνεται στη λήψη υγρών, ελαφράς τροφής, κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών και στη χρήση (όπως και στις φλεβικές παθήσεις) ελαφρού ή άνετου ρουχισμού.
Οι αγγειακοί ασθενείς, οι οποίοι για οποιονδήποτε λόγο λαμβάνουν αγωγή με διουρητικά, θα πρέπει σε συνεννόηση με τον γιατρό τους να αναπροσαρμόζουν τη δόση τους για να έχουν μια λελογισμένη διούρηση χωρίς μεγάλες απώλειες υγρών και ηλεκτρολυτών.
Τόσο οι ασθενείς με περιφερική αρτηριακή τόσο όσο και οι ασθενείς με στεφανιαία νόσο θα πρέπει κατά τους θερινούς μήνες να εξακολουθήσουν να ασκούνται λελογισμένα και κατά τις θερμές ώρες της ημέρας, αφού με τον τρόπο αυτόν διατηρείται ή και αυξάνεται η παράπλευρη κυκλοφορία που αναπληρώνει ως έναν βαθμό την αποφρακτική αρτηριακή νόσο.
Ποιος είναι ο Χρυσόστομος Κ. Μαλτέζος
Ο Δρ Χρυσόστομος Κ. Μαλτέζος είναι αγγειοχειρουργός, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, συντονιστής διευθυντής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής και διευθυντής Ιατρικής Υπηρεσίας ΓΝΑ «ΚΑΤ». Είναι απόφοιτος Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ. Έχει κάνει μετεκπαίδευση στην Αγγειακή και κυρίως στην Ενδαγγειακή Χειρουργική με υποτροφία του IKY στη Μ. Βρετανία (Leicester Royal Infirmary).
Διαβάστε παρακάτω το άρθρο του Χρυσόστομου Κ. Μαλτέζου στο περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 33) που κυκλοφορεί και σε ηλεκτρονική μορφή (σελ. 78-79).
