Γράφει ο Γιάννης Τσάκνης, Καθηγητής Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων στο Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής & Διδάσκων Καθηγητής στο Μεταπτυχιακό της Ιατρικής Σχολής Αθήνας “Περιβάλλον και Υγεία”.
Οι πυρκαγιές δεν καταστρέφουν μόνο τα δάση, τα σπίτια, τις καλλιέργειες κλπ. Ο καπνός που παράγεται από την καύση των δέντρων, της βλάστησης και των διάφορων τεχνιτών υλών δημιουργεί ένα νέφος που αποτελείται από ένα μίγμα αιωρούμενων μικροσωματιδίων, μονοξειδίου του άνθρακα, οξειδίων του αζώτου (ΝΟx), διοξείδιο του θείου, πτητικών οργανικών ενώσεων και άλλων τοξικών προφλεγμονωδών ουσιών.
Διάφορες εργαστηριακές και ατμοσφαιρικές αναλύσεις έδειξαν, ότι τα σωματίδια των πυρκαγιών, ταξιδεύοντας και αντιδρώντας με την ηλιακή ακτινοβολία, μεταλλάσσονται χημικά μέσα σε λίγες ώρες, πολλαπλασιάζοντας την τοξικότητά τους. Ανάλογα με την κατεύθυνση του αέρα, τα αιωρούμενα μικροσωματίδια μπορούν να ταξιδέψουν πολλά χιλιόμετρα με δυνητικό σοβαρό κίνδυνο για την υγεία των ανθρώπων που θα τα εισπνεύσουν.
Τα μικροσωματίδια είναι διαφόρων μεγεθών, αλλά ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα αιωρούμενα μικροσωματίδια PM2.5, τα οποία λόγω του εξαιρετικά μικρού μεγέθους τους μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στις κυψελίδες των πνευμόνων και σε ορισμένες περιπτώσεις, να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος. Στην Αθήνα την Πέμπτη 25/7/26 το βράδυ, στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών στο κέντρο τα PM2.5 έφτασαν τα 90 μg/m3, ενώ το όριο ασφαλείας σύμφωνα με την Κοινοτική νομοθεσία είναι 20 μg/m3.
Η αυξημένη έκθεση σε αυτά τα σωματίδια, μπορεί να προκαλέσει σε ευάλωτους πληθυσμούς:
- Κρίσεις άσθματος,
- Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)
- Λοιμώξεις του Αναπνευστικού
- Αυξημένο κίνδυνο οξειδωτικού στρες και καρδιοαναπνευστικών επιπλοκών
Μεγαλύτερο κίνδυνο έχουν:
- οι ασθενείς με άσθμα ή ΧΑΠ,
- οι ηλικιωμένοι,
- τα μικρά παιδιά,
- οι έγκυες,
- τα άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα και
- όσοι λαμβάνουν χρόνια φαρμακευτική αγωγή για αναπνευστικές παθήσεις.
Τα συμπτώματα που πρέπει να μας ανησυχήσουν είναι, ο επίμονος βήχας, ο ερεθισμός στα μάτια και στον λαιμό, η δύσπνοια, το αίσθημα πίεσης στο στήθος και ο συριγμός.
Η Ελληνική Πνευμονολογική κοινότητα συνιστά τον περιορισμό της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους όταν η ατμόσφαιρα είναι επιβαρυμένη, την αποφυγή έντονης σωματικής άσκησης και τη διατήρηση κλειστών παραθύρων όταν ο καπνός είναι πυκνός.
Η μόνη μάσκα που μπορεί να προστατεύσει εν μέρει και αυτή όχι πλήρως, είναι η γνωστή μάσκα υψηλής προστασίας που εφαρμόζει καλά (μάσκα FFP2 ή N95). Ιδιαίτερα οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα δεν θα πρέπει να διακόπτουν ή να τροποποιούν τη θεραπεία τους χωρίς ιατρική καθοδήγηση, ενώ είναι σημαντικό να έχουν διαθέσιμη την απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή σε περίπτωση επιδείνωσης.
