Αναδημοσίευση από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 33)
Ποιες βλάβες προκαλεί στο δέρμα ο ήλιος και πως θα τις προλάβουμε
Γράφει ο Δρ Σωτήριος Γ. Θεοχάρης , πρόεδρος Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας (ΕΔΑΕ).
Ζούμε σε μια χώρα ηλιόλουστη. Έχουμε μια ιδιαίτερη πολιτισμική σχέση με τον ήλιο, καθώς συνδέεται με την καθημερινότητά μας, τις διακοπές, τη θάλασσα, την ευεξία και την ποιότητα ζωής. Συχνά, λοιπόν, αντιμετωπίζεται μόνο ως πηγή απόλαυσης και όχι ως ένας παράγοντας που απαιτεί σεβασμό και σωστή διαχείριση.
O ήλιος από πολύτιμος φίλος μπορεί να καταστεί επικίνδυνος εχθρός. Οι συνέπειες της υπεριώδους ακτινοβολίας δεν είναι άμεσα ορατές. Στην περίπτωση του ήλιου, η βλάβη συσσωρεύεται αθόρυβα επί χρόνια και συχνά εκδηλώνεται μετά από δεκαετίες αργότερα. Αυτό λοιπόν κάνει πολλούς από εμάς να υποτιμούμε τον πραγματικό κίνδυνο. Χρειάζεται σεβασμός και πρόληψη!
Η υπεριώδης ακτινοβολία προκαλεί εγκαύματα, ρυτίδες, πρόωρη γήρανση, χαλάρωση του δέρματος και αύξηση του κινδύνου για καρκίνο του δέρματος. Θα πρέπει, συνεπώς, όλοι να προστατευόμαστε από αυτήν. Η πρωτογενής πρόληψη, να γίνει καθημερινή συμπεριφορά πρόληψης. Όταν είμαστε στον ήλιο, πρέπει να φοράμε γυαλιά ηλίου με UV προστασία, πλατύγυρο καπέλο και προστατευτικά σκουρόχρωμα ρούχα.
Επίσης, πρέπει να βάζουμε αντιηλιακό με δείκτη προστασίας SPF > 30, 365 ημέρες τον χρόνο και όχι μόνο όταν πηγαίνουμε στην παραλία και φυσικά να κάνουμε σωστή χρήση αυτού. Θα πρέπει δηλαδή, να εφαρμόζουμε ικανή ποσότητα αντιηλιακού 20’ με 30’ πριν εκτεθούμε στον ήλιο, να δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση σε σημεία που κατά κανόνα παραλείπουμε, όπως τα αυτιά, την μύτη και το πάνω μέρος των πελμάτων μας.
Να ανανεώνουμε το αντιηλιακό κάθε 2 με 3 ώρες ή και νωρίτερα αν μπούμε στο νερό ή κάνουμε κάποια δραστηριότητα που προκαλεί έντονη εφίδρωση. Τέλος, είναι σημαντικό να διατηρούμε σε κατάλληλες συνθήκες το αντιηλιακό μας, όπως να μην το αφήνουμε εκτεθειμένο σε υψηλές θερμοκρασίες και να προσέχουμε την ημερομηνία λήξης σε περίπτωση που χρησιμοποιούμε κάποιο που έχουμε από προηγούμενη χρονιά.
Πέρα από τα παραπάνω μέτρα προστασίας είναι σημαντικό να αποφεύγουμε τις ώρες 11 π.μ. με 4 π.μ. τον ήλιο και όταν αυτό δεν είναι εφικτό να επιδιώκουμε να είμαστε στην σκιά.
Εξίσου, αν όχι πιο σημαντικό, είναι να προστατεύουμε από τον ήλιο τα παιδιά, από βρέφη έως και εφήβους και να τα εκπαιδεύσουμε ώστε τα παραπάνω απλά μέτρα προστασίας να τους ακολουθούν βιωματικά σε όλη τους την ζωή. Η υπερβολική έκθεση στην UV ακτινοβολία κατά την παιδική ηλικία μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη εμφάνιση βλαβών στο δέρμα, καθώς ένα μόνο σοβαρό ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία, ενώ για τους ενήλικες αντίστοιχα χρειάζονται πέντε, μπορεί να διπλασιάσει τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος στην ενήλικη ζωή.
Το δέρμα των παιδιών είναι λεπτότερο, πιο ευαίσθητο και παράγει λιγότερη μελανίνη καθιστώντας το πιο ευάλωτο στην υπεριώδη (UV) ακτινοβολία. Μελέτες εκτιμούν ότι περίπου το 40–50% της συνολικής έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία έως την ηλικία των 60 ετών συμβαίνει πριν την ηλικία των 20 ετών. Είναι συνεπώς προφανές ότι η εκπαίδευση από μικρή ηλικία είναι το κλειδί για υγιές δέρμα στο μέλλον.
Για όλους τους παραπάνω λόγους λοιπόν η ΕΔΑΕ με την ετήσια εκστρατεία ενημέρωσης κοινού κάθε Μάιο, προσπαθεί να δημιουργήσει εγρήγορση για την σημασία της πρωτογενούς πρόληψης, που περιλαμβάνει όλα τα μέτρα προστασίας από τον ήλιο αλλά και την δευτερογενή πρόληψη. Δηλαδή την μηνιαία αυτοεξέταση και τον ετήσιο προσυμπτωματικό έλεγχο στον δερματολόγο. Καθώς επίσης και η άμεση επίσκεψη στον δερματολόγο σε περίπτωση που δούμε κάποιο ύποπτο σημάδι, όπως: «ελιά στο σώμα μας που αλλάζει σχήμα, μέγεθος, χρώμα και υφή ή που δεν υπήρχε πριν και εμφανίστηκε ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 40 ετών».
Το όραμά μας είναι ο ετήσιος δερματολογικός έλεγχος να μην θεωρείται κάτι έκτακτο ή προαιρετικό, αλλά μια φυσιολογική και αυτονόητη συνήθεια πρόληψης. Αν καταφέρουμε να περάσουμε αυτή την κουλτούρα στις νεότερες γενιές, θα έχουμε κάνει ένα πολύ σημαντικό βήμα για τη μείωση του φορτίου του καρκίνου του δέρματος στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια.
Ποιος είναι ο Σωτήριος Θεοχάρης
Ο Δρ Σωτήριος Θεοχάρης είναι δερματολόγος, αφροδισιολόγος, δερματοχειρουργός, χειρουργός Μεταμόσχευσης Μαλλιών. Είναι ιατρός με μακρά και διακεκριμένη πορεία στον τομέα της Δερματολογίας, της Δερματοχειρουργικής και της Αισθητικής Δερματολογίας. Απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και της Στρατιωτικής Σχολής Αξιωματικών Σωμάτων, διαθέτει εκτενή κλινική και χειρουργική εμπειρία, έχοντας υπηρετήσει και ως διευθυντής Δερματολογικής Κλινικής στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας.
Είναι πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας για την τριετία 2025–2027, πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Δερματοχειρουργικής, Laser και Αισθητικής Δερματολογίας και μέλος διεθνών επιστημονικών οργανισμών, όπως η International Society of Hair Restoration Surgery (ISHRS), η American Academy of Dermatologic Surgery (ASDS) και η European Academy of Dermatology and Venereology (EADV). Παράλληλα, έχει ιδρύσει και διευθύνει τα Ιατρικά Κέντρα Skin and Hair Medical Care και Lasermedical SA, ενώ έχει σημαντική συμβολή στην εκπαίδευση νέων δερματολόγων και την προώθηση καινοτόμων ιατρικών τεχνικών στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Διαβάστε παρακάτω το άρθρο του Σ. Θεοχάρη στο περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 33) που κυκλοφορεί και σε ηλεκτρονική μορφή (σελ. 94-95).
