Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη
Η περίοδος των πανελλαδικών εξετάσεων αποτελεί για πολλούς μαθητές και τις οικογένειές τους μια απαιτητική και ιδιαίτερα αγχωτική φάση, κατά την οποία αυξάνονται οι προσδοκίες και η πίεση για επίδοση.
Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα του οργανισμού «Μαζί για το Παιδί», το άγχος που εμφανίζεται κατά την περίοδο των εξετάσεων είναι μια φυσιολογική αντίδραση, που ενεργοποιείται όταν καλούμαστε να ανταποκριθούμε σε προκλήσεις.
Ωστόσο, όταν γίνεται έντονο μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωση, τη διάθεση και τη συνολική λειτουργικότητα. Στο σημερινό περιβάλλον, όπου οι απαιτήσεις είναι αυξημένες και η σύγκριση με άλλους συχνά εντείνεται, το άγχος των εξετάσεων γίνεται πιο έντονο και συχνό.
Πώς εκδηλώνεται το άγχος
Το άγχος εμφανίζεται συνήθως σε τρία επίπεδα:
- Στο σώμα: σφίξιμο στο στομάχι ή στο στήθος, πονοκέφαλος, ταχυκαρδία, γρήγορη αναπνοή, διαταραχές ύπνου ή όρεξης
- Στη σκέψη: έντονη ανησυχία, αρνητικές σκέψεις («δεν θα τα καταφέρω»), δυσκολία συγκέντρωσης, καταστροφολογικά σενάρια
- Στη συμπεριφορά: εκνευρισμός, απόσυρση, αναβλητικότητα ή αντίθετα υπερβολική μελέτη χωρίς ξεκούραση .
Γιατί το άγχος είναι έντονο στις εξετάσεις
Το άγχος συχνά συνδέεται με:
- τον φόβο της αποτυχίας
• την πίεση για επίδοση
• την ανάγκη αποδοχής από σημαντικά πρόσωπα
• την ανησυχία για το μέλλον.
Για τους εφήβους, οι εξετάσεις μπορεί να βιώνονται ως μια «δοκιμασία αξίας», γεγονός που ενισχύει την ένταση του άγχους.
Η έγκαιρη αναγνώριση και η προληπτική διαχείρισή του μπορούν να προάγουν όχι μόνο την ακαδημαϊκή επιτυχία αλλά και τη γενικότερη ψυχοσυναισθηματική ανθεκτικότητα του μαθητή.
Χρήσιμες συμβουλές από την επιστημονική ομάδα του «Μαζί για το Παιδί»
Πρακτικές ιδέες για εφήβους
- Οργάνωσε το διάβασμα σε μικρά, διαχειρίσιμα βήματα
• Κάνε συχνά διαλείμματα – η ξεκούραση βοηθά τη συγκέντρωση
• Μίλα για αυτό που νιώθεις – το άγχος μειώνεται όταν το μοιράζεσαι
• Αποδέξου το άγχος ως κάτι φυσιολογικό, χωρίς να προσπαθείς να το εξαφανίσεις
• Φρόντισε το σώμα σου (ύπνος, φαγητό, άσκηση)
• Απόφυγε την υπερβολική σύγκριση με άλλους
• Θυμήσου: η επίδοση δεν καθορίζει την αξία σου
Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς
Οι γονείς παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση του άγχους:
- Δημιουργούν ένα ήρεμο και σταθερό περιβάλλον
• Ακούν με προσοχή χωρίς άμεση κριτική ή συμβουλές
• Αναγνωρίζουν το άγχος ως φυσιολογικό
• Εστιάζουν στην προσπάθεια και όχι μόνο στο αποτέλεσμα
• Ενθαρρύνουν την ισορροπία (διάβασμα – ξεκούραση)
• Υπενθυμίζουν ότι η αποδοχή και η αγάπη δεν εξαρτώνται από την επίδοση
Τι είναι καλό να αποφεύγεται
- Υπερβολική πίεση ή έλεγχος
• Συγκρίσεις με άλλα παιδιά
• Υποτίμηση των συναισθημάτων
• Συνεχής εστίαση στους βαθμούς
• Πολλές συμβουλές τη στιγμή που το παιδί είναι αγχωμένο
Πότε χρειάζεται επιπλέον υποστήριξη
Είναι σημαντικό να αναζητηθεί βοήθεια όταν το άγχος:
- είναι έντονο και επιμένει
• επηρεάζει τον ύπνο, τη διάθεση ή τη λειτουργικότητα
• οδηγεί σε αποφυγή ή έντονη απόσυρση
Τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης 11525
Η γραμμή υποστήριξης 11525 του «Μαζί για το Παιδί» παρέχει δωρεάν συμβουλευτική για τη διαχείριση του άγχους καθώς και παροχή ψυχολογικής στήριξης σε γονείς και εφήβους, πάντα κατόπιν συγκατάθεσης των γονέων.
Η Γραμμή 11525 λειτουργεί Δευτέρα έως Παρασκευή 09:00-19:00. Είναι στελεχωμένη από έμπειρη επιστημονική ομάδα και εκπαιδευμένους εθελοντές με συνεχή κλινική εποπτεία. Σε κάθε συνομιλία τηρείται το απόρρητο και όλες οι κλήσεις είναι εμπιστευτικές και δεν ηχογραφούνται.
Δείτε σχετικό σποτ στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://www.youtube.com/watch?si=CrRyI3c4x2LtJJdw&v=KX2b6MmyRaQ&feature=youtu.be
Σχετικά με το «Μαζί για το Παιδί»
Η ΑΜΚΕ «Μαζί για το Παιδί» και τα σωματεία-μέλη της εργάζονται από το 1996 για την προστασία χιλιάδων παιδιών στη χώρα μας.
Παρέχει συστηματικά και με συνέπεια δωρεάν συμβουλευτικές υπηρεσίες σε γονείς, έφηβους και εκπαιδευτικούς, στηρίζοντας χιλιάδες οικογένειες σε θέματα που αφορούν τα παιδιά και νέους έως 18 ετών σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, μέσω της Γραμμής 11525 και του Συμβουλευτικού του Κέντρου.
