Χρήστος Ε. Γεωργόπουλος, MD, PhD, CCST-NS (UK), νευροχειρουργός, διευθυντής Νευροχειρουργικής Κλινικής «ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER», πρόεδρος Κέντρου Αποκατάστασης «ΑΝΑΠΛΑΣΗ»
Συνέντευξη στον Άρη Μπερζοβίτη
Όταν ένας άνθρωπος παθαίνει ένα σοβαρό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, μια βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, όταν εμφανίζει προοδευτική νευρολογική νόσο ή άνοια, δεν αλλάζει απλώς η απεικόνιση του εγκεφάλου του. Αλλάζει όλη η ζωή του. Αλλάζει η καθημερινότητά του, η οικογένειά του, η σχέση του με τον εαυτό του και τον κόσμο που τον περιβάλλει.
«Η αποκατάσταση δεν είναι πολυτέλεια μετά το νοσοκομείο. Είναι η μάχη για να ξανακερδηθούν η λειτουργικότητα, η αυτονομία και η ποιότητα ζωής, στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Μια συλλογική και συντονισμένη επιστημονική προσπάθεια, για να ξαναβρεί ο πάσχων συνάνθρωπός μας ένα νέο, βιώσιμο, λειτουργικό και αξιοπρεπή τρόπο να ζει και να συμμετέχει σε όλες τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής», μας επισημαίνει ο Δρ Χρήστος Γεωργόπουλος, νευροχειρουργός, διευθυντής της Νευροχειρουργικής Κλινικής «ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER» και πρόεδρος του Κέντρου Αποκατάστασης «ΑΝΑΠΛΑΣΗ».
Ο κ. Γεωργόπουλος ίδρυσε το 1994 το πρώτο Κέντρο Αποκατάστασης στη χώρα μας, με βάση το ευρωπαϊκό εναρμονισμένο νομικό πλαίσιο, σε μια εποχή που η έννοια της Αποκατάστασης ήταν σχετικά άγνωστη. Μέσα από έναν επίπονο και πολύχρονο αγώνα κατάφερε να πείσει την Πολιτεία και να ευαισθητοποιήσει την κοινωνία ότι οι ασθενείς με λειτουργικά ελλείμματα (π.χ. κίνηση, λόγος) εξαιτίας νόσου ή ατυχήματος μπορούν να αποκτήσουν και πάλι προσωπική, επαγγελματική και κοινωνική ζωή, αντί να λιμνάζουν αβοήθητοι στο σπίτι τους ή σε κάποιο ίδρυμα. Σήμερα, η «ΑΝΑΠΛΑΣΗ» έχει καταστεί συνώνυμη της έννοιας «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ» και παραπέμπει στην πλέον καινοτόμο, σύγχρονη και ποιοτική έκφανση των υπηρεσιών Αποκατάστασης, όχι μόνον στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, με σύνθημα: «Καταργούμε τους φυσικούς φραγμούς – Διατηρούμε την ελπίδα στον σωστό δρόμο!».
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο κ. Γεωργόπουλος μας παρουσιάζει τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης –Τ.Ν.– στη νευρολογική αποκατάσταση.
- Κύριε Γεωργόπουλε, με ποιον τρόπο η Τ.Ν. συμμετέχει στην εξατομικευμένη πρόγνωση και θεραπεία;
Η Τ.Ν. δεν είναι μια μαγική λύση, ούτε ένα απρόσωπο «ρομπότ» που αντικαθιστά τον γιατρό, τη νοσηλεύτρια και τον θεραπευτή. Είναι ένα νέο, πολύ ισχυρό εργαλείο, το οποίο –αν χρησιμοποιηθεί με γνώση, ήθος και μέτρο– μπορεί να ενισχύσει την κλινική κρίση, να αποκαλύψει κινδύνους που δεν είναι άμεσα αντιληπτοί, να βοηθήσει στον σχεδιασμό ενός εξατομικευμένου προγράμματος αποκατάστασης ως προς κάθε πτυχή του, για κάθε ξεχωριστό ασθενή.
Σκεφτείτε ότι στην κλασική κλινική πράξη βασιζόμαστε στην εμπειρία μας, στις κλίμακες λειτουργικότητας, στις απεικονιστικές εξετάσεις, στην καθημερινή παρατήρηση του ασθενούς. Η Τ.Ν., μέσα από αλγόριθμους μηχανικής μάθησης, μπορεί να επεξεργαστεί ταυτόχρονα έναν τεράστιο όγκο δεδομένων: κλινικά στοιχεία, μαγνητικές και αξονικές τομογραφίες, δείκτες από ρομποτικά συστήματα άνω άκρου ή βάδισης, μετρήσεις από φορητούς αισθητήρες, δείκτες από κλίμακες λειτουργικής ανεξαρτησίας, όπως η FIM, η Barthel, η mRS. Έτσι, μπορεί να μας δώσει πιο αξιόπιστες εκτιμήσεις για το εάν ένας ασθενής θα ξαναπερπατήσει χωρίς βοήθεια, εάν θα επιστρέψει σε ένα επίπεδο αυτοεξυπηρέτησης, για τον κίνδυνο πτώσεων, επιπλοκών ή επιδείνωσης, για την πιθανή εξέλιξη της γνωστικής έκπτωσης στην άνοια.
Αυτές οι εκτιμήσεις βέβαια δεν συνιστούν «ετυμηγορία», πολλώ δε μάλλον «θέσφατο». Χαρτογραφούν την κατάσταση του ασθενούς και συστήνουν ένα πεδίο δράσης για τη Διεπιστημονική Ομάδα Αποκατάστασης. Μας βοηθούν να μιλήσουμε πιο ειλικρινά με την οικογένεια, να καθορίσουμε ρεαλιστικούς στόχους, να κατανείμουμε πιο σωστά την ένταση και τη διάρκεια της θεραπείας.
Η τελική απόφαση ανήκει πάντοτε στον ιατρό και στη Διεπιστημονική Ομάδα, με πλήρη επίγνωση της προσωπικότητας και των αναγκών του συγκεκριμένου ανθρώπου που έχουμε μπροστά μας.
- Ποια ρομποτικά συστήματα έχει στη διάθεσή της η Αποκατάσταση;
Η ρομποτική αποκατάσταση είναι ήδη πραγματικότητα: εξωσκελετοί (exoskeletons) για το βάδισμα, ρομποτικοί βραχίονες για το άνω άκρο, διαδραστικές πλατφόρμες ισορροπίας, συστήματα εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας.
Μια προφανής διαφορά είναι στην άσκηση: Εκεί που παλιά ο ασθενής πραγματοποιούσε δέκα ή είκοσι επαναλήψεις μιας κίνησης, σήμερα μπορεί να κάνει εκατοντάδες, με ασφάλεια και υπό συνεχή παρακολούθηση.
Ακόμα πιο σημαντική διαφορά είναι η «ευφυΐα» που προσδίδει η Τ.Ν. στα ρομποτικά συστήματα: Αναλύει την ποιότητα του βήματος, τη συμμετρία, την κόπωση, εντοπίζει τύπους σφαλμάτων, όπως η χωρική παραμέληση (ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται ή αγνοεί ερεθίσματα από την πλευρά του χώρου, που είναι αντίθετη με την πλευρά του εγκεφάλου που έχει υποστεί βλάβη), η σπαστικότητα, η αστάθεια, προσαρμόζει σε πραγματικό χρόνο την υποστήριξη ή την αντίσταση, την ταχύτητα, τον τρόπο άσκησης. Έτσι το ρομποτικό σύστημα δεν είναι ένα τυφλό μηχάνημα που εκτελεί ένα άκαμπτο πρόγραμμα. Αντιθέτως, «βλέπει» τη συμπεριφορά του ασθενούς και προσαρμόζεται σε αυτήν – πάντα, βεβαίως, υπό την ευθύνη και την επίβλεψη της θεραπευτικής ομάδας.
Σε χρόνιες νευρολογικές παθήσεις, όπως η νόσος Πάρκινσον ή η σκλήρυνση κατά πλάκας, τέτοια συστήματα μπορούν να ανιχνεύσουν υποκλινικές μεταβολές στη βάδιση και τη στάση πριν αυτές γίνουν ορατές στη νευρολογική εξέταση, επιτρέποντας έγκαιρη τροποποίηση της θεραπείας.
- Πώς μπορούν να βοηθήσουν τον ασθενή το nTMS, το rTMS και η νευροτροποποίηση;
Το nTMS –Navigated Transcranial Magnetic Stimulation- Νευροπλοηγούμενος Διακρανιακός Ερεθισμός Εγκεφάλου– αποτελεί από μόνο του ένα ξεχωριστό κεφάλαιο: Σε μια νευροχειρουργική επέμβαση, το nTMS μας βοηθά να χαρτογραφήσουμε με ακρίβεια χιλιοστού τον κινητικό και τον γλωσσικό φλοιό, προστατεύοντας κρίσιμες λειτουργίες κατά τη διενέργεια χειρουργικών επεμβάσεων σε εξαιρετικά ευαίσθητες περιοχές του εγκεφάλου.
Στην Αποκατάσταση, όμως, ο επαναλαμβανόμενος, νευροπλοηγούμενος διακρανιακός μαγνητικός ερεθισμός-rTMS λειτουργεί ως μέσο νευροτροποποίησης: Με κατάλληλα πρωτόκολλα ερεθισμού μπορούμε να διεγείρουμε ή να καταστείλουμε συγκεκριμένες περιοχές και δίκτυα, διευκολύνοντας τη νευροπλαστικότητα μετά από ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή μια τραυματική βλάβη εγκεφάλου. Μπορούμε, για παράδειγμα:
– να μειώσουμε την υπερδραστηριότητα του υγιούς ημισφαιρίου που αναστέλλει το πάσχον εγκεφαλικό ημισφαίριο,
– να διεγείρουμε στοχευμένα το πάσχον ημισφαίριο,
– να συνδυάσουμε τη διέγερση με εντατική κινησιοθεραπεία και ρομποτική υποβοήθηση, ώστε να «εκπαιδεύσουμε» ξανά το νευρικό σύστημα να παράγει ωφέλιμη, λειτουργική κίνηση.
Εδώ, η Τ.Ν. έρχεται να αναλύσει ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα EEG, ηλεκτρο-μαγνητο-εγκεφαλογραφήματα EMEG, κινητικά προκλητά δυναμικά, αποτελέσματα λειτουργικών κλιμάκων, απεικονιστικούς δείκτες και να μας βοηθά να επιλέξουμε, για κάθε ασθενή, τα βέλτιστα πρωτόκολλα, τους στόχους διέγερσης, την ιδανική ένταση και συχνότητα. Και πάλι, η Τ.Ν. μας παρέχει εργαλεία ακριβείας, αλλά δεν αποφασίζει μόνη της.
- Ποιες άλλες τεχνικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν στα νευρολογικά περιστατικά;
Ακόμη πιο εντυπωσιακή –και ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινη– είναι η προσέγγιση και διερεύνηση των διεπαφών εγκεφάλου-υπολογιστή (Brain-Computer Interfaces, BCI).
Σε έναν άνθρωπο με ημιπληγία μετά από εγκεφαλικό, όταν προσπαθεί να κινήσει το πάσχον χέρι ή φαντάζεται ότι το κινεί, ο εγκέφαλος εξακολουθεί να παράγει σήματα κινητικής πρόθεσης.
Αυτά τα σήματα, που καταγράφονται με EEG, EMEG ή άλλες τεχνικές, αναλύονται από αλγορίθμους Τ.Ν., «αποκρυπτογραφείται» η πρόθεση και αυτή η πληροφορία μετατρέπεται σε:
– κίνηση ενός ρομποτικού άκρου,
– λειτουργικό ηλεκτρικό ερεθισμό των μυών,
– εικονική κίνηση σε μία οθόνη.
Έτσι, σχηματίζεται ένας πλήρης κύκλος: σκέψη-εγκεφαλική εντολή-κίνηση-αισθητική-αισθητηριακή ανατροφοδότηση.
Σε όλη αυτήν τη διαδικασία ο ασθενής συμμετέχει ενεργά, η προσπάθειά του έχει άμεσο αποτέλεσμα και αυτό ενισχύει ουσιαστικά τη νευροπλαστικότητα, η οποία συμβάλλει στην κλινική του βελτίωση.
Στο άλλο άκρο του φάσματος, σε ασθενείς με σύνδρομο εγκλεισμού, προχωρημένη ALS-Νόσο του Κινητικού Νευρώνα, ή βαριά τετραπληγία, τα BCI μπορούν να δώσουν ξανά κάτι που εξέλιπε, αν και θεωρείται αυτονόητο: τη δυνατότητα επικοινωνίας.
Με αλγορίθμους Τ.Ν. που αναγνωρίζουν τύπους εγκεφαλικής δραστηριότητας, ο άνθρωπος αυτός μπορεί να επιλέγει γράμματα, λέξεις, να απαντά «ναι» ή «όχι», να συμμετέχει στις αποφάσεις για τη ζωή του.
Τα BCI δεν είναι επιστημονική φαντασία. Είναι ήδη πραγματικότητα σε ερευνητικό και, σταδιακά, κλινικό επίπεδο.
- Μπορείτε να μας αναλύσετε συγκεκριμένα στα προβλήματα λόγου, γνωστικών λειτουργιών και κατάποσης τι μπορεί να κάνει η Τ.Ν.;
Ο λόγος, η κατάποση, οι γνωστικές λειτουργίες είναι σημαντικός πυλώνας στην καθημερινή αποκατάσταση. Για έναν ασθενή με αφασία ή δυσαρθρία, η αδυναμία να εκφραστεί είναι μια μορφή «εγκλεισμού» και κοινωνικής απομόνωσης. Για έναν ασθενή με διαταραχή κατάποσης, ο κίνδυνος εισρόφησης και πνευμονίας κρύβεται σε κάθε γεύμα του. Η Τ.Ν. στηρίζει πλέον:
– προηγμένα συστήματα αναγνώρισης και σύνθεσης ομιλίας, τα οποία προσαρμόζονται στη διαταραγμένη ομιλία ενός συγκεκριμένου ασθενούς,
– ψηφιακές πλατφόρμες λογοθεραπείας που επιτρέπουν δομημένες ασκήσεις στο σπίτι, με αυτόματη αξιολόγηση και λεπτομερή ανατροφοδότηση προς τον θεραπευτή,
– ειδικά σχεδιασμένα ψηφιακά προγράμματα γνωστικής ενδυνάμωσης και
– δοκιμασίες αξιολόγησης και εκπαίδευσης με τη μορφή «παιγνιδιού» για άνοια και ήπια νοητική διαταραχή, τα οποία, με τη βοήθεια της Τ.Ν., αναλύουν τον τύπο σφαλμάτων ή παραλείψεων, τον χρόνο αντίδρασης, την προσοχή, τη μνήμη και ανιχνεύουν πολύ ήπιες μεταβολές, πριν αυτές γίνουν κλινικά εμφανείς.
Σε ένα Κέντρο Αποκατάστασης που διαθέτει ενδοσκοπική μελέτη κατάποσης (FEES-Fiberoptic Endoscopic Evaluation of Swallowing), η Τ.Ν. μπορεί:
– να αναλύει βήμα βήμα το βίντεο της κατάποσης,
– να ανιχνεύει μικρές ποσότητες εισρόφησης που ίσως ξεφεύγουν από το ανθρώπινο μάτι,
– να ποσοτικοποιεί τα υπολείμματα,
– να εκτιμά αντικειμενικά τον κίνδυνο πνευμονίας από εισρόφηση,
– να προτείνει –πάντα ως βοήθημα– πιο στοχευμένες τροποποιήσεις στη σύσταση των τροφών, στη στάση του ασθενούς, στο θεραπευτικό πρόγραμμα.
Παρέχει δηλαδή στον ιατρό, στον λογοθεραπευτή, στη νοσηλεύτρια ένα λεπτομερές, αντικειμενικό εργαλείο, πάνω στο οποίο μπορούν να στηρίξουν καλύτερα την κλινική τους κρίση, χωρίς να τους αντικαθιστά ή υποκαθιστά.
- Υπάρχουν και άλλες εφαρμογές Τ.Ν. στην Αποκατάσταση;
Θα φέρω ως παράδειγμα τους ασθενείς που πάσχουν από νευρογενή κύστη μετά από κάκωση νωτιαίου μυελού, αγγειακό εγκεφαλικό, νόσο Πάρκινσον, σκλήρυνση κατά πλάκας ή άλλες νευρολογικές παθήσεις, στους οποίους επιβάλλεται ψηφιακός ουροδυναμικός έλεγχος υψηλής ανάλυσης.
Η καταγραφή της πίεσης και της λειτουργίας της ουροδόχου κύστεως και του σφιγκτήρα γίνεται με ακρίβεια, σε πραγματικό χρόνο, και αναλύεται με σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, ώστε να αναγνωρίζονται έγκαιρα δυσλειτουργίες που δεν είναι πάντα εμφανείς κλινικά. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να σχεδιάζουμε πιο στοχευμένα εξατομικευμένα προγράμματα αντιμετώπισης της νευρογενούς κύστεως, να μειώνουμε τον κίνδυνο λοιμώξεων και επιπλοκών και –το σημαντικότερο– να βελτιώνουμε την άνεση, την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής του ίδιου του ασθενούς και της οικογένειάς του.
- Μετά την κλειστή νοσηλεία, μπορεί η αποκατάσταση να συνεχισθεί στο σπίτι πάλι με τη βοήθεια της Τ.Ν.;
Τα οφέλη από την Τ.Ν. για την αποκατάσταση νευρολογικών παθήσεων δεν έχουν κανένα νόημα αν φυλάσσονται σε ένα εργαστήριο ή αν παρέχονται αποκλειστικά και μόνον σε έναν θάλαμο.
Ο ασθενής, μετά την κλειστή νοσηλεία αποκατάστασης, ζει στο σπίτι του, μέσα σε ένα δίκτυο φροντιστών, συγγενών, φίλων, που συχνά αισθάνονται μόνοι, φοβισμένοι, εξουθενωμένοι και γεμάτοι ενοχές.
Τα συστήματα τηλε-αποκατάστασης και τα λεγόμενα «έξυπνα σπίτια» μπορούν, με τη βοήθεια της Τ.Ν., να:
– παρακολουθούν την κίνηση στον χώρο, τη δραστηριότητα, τον ύπνο,
– ανιχνεύουν νυχτερινή περιπλάνηση σε άνοια, επικίνδυνες συμπεριφορές, αιφνίδιες αλλαγές στη λειτουργικότητα,
– καταγράφουν πτώσεις, βήματα, καρδιακή συχνότητα μέσω φορητών αισθητήρων,
– υπενθυμίζουν φάρμακα και ραντεβού, προσαρμοσμένα στο γνωστικό προφίλ του ασθενούς μέσω ψηφιακών βοηθών.
Η Διεπιστημονική Ομάδα Αποκατάστασης έχει πρόσβαση σ’ αυτήν την πληροφορία για να παρεμβαίνει έγκαιρα, να τροποποιεί το πρόγραμμα, να στηρίζει καλύτερα την οικογένεια.
Για τους φροντιστές, η Τ.Ν. μπορεί να προσφέρει εξατομικευμένη εκπαίδευση, οδηγίες ασφαλείας, πρακτικές συμβουλές και έγκαιρες προειδοποιήσεις, μειώνοντας το άγχος, την ανασφάλεια και την αίσθηση ότι «είναι μόνοι τους» απέναντι σε ένα τεράστιο βάρος, με τεράστια ευθύνη.
- Ποιο είναι το μέλλον της Τ.Ν. στον τομέα της Αποκατάστασης;
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι «τι μπορεί να κάνει η Τ.Ν. σήμερα», αλλά «προς τα πού θέλουμε να πάει» «ποια κατεύθυνση θέλουμε να ακολουθήσει» .
Αν την οργανώσουμε σωστά, το μέλλον μπορεί να φέρει:
– «Ψηφιακά δίδυμα» ασθενών (digital twins), δηλαδή δυναμικά μοντέλα που συνδυάζουν απεικόνιση, κλινική εικόνα, NTMS, BCI, ρομποτική, τηλε-παρακολούθηση. Πάνω σε αυτά θα μπορούν να δοκιμάζονται εικονικά διαφορετικές παρεμβάσεις, πριν εφαρμοστούν στον πραγματικό άνθρωπο.
– Νευροαποκατάσταση με ευφυή συστήματα ανάδρασης, όπου η εγκεφαλική δραστηριότητα, η κίνηση και η κλινική απάντηση -ανταπόκριση θα τροφοδοτούν σε πραγματικό χρόνο την Τ.Ν. και αυτή θα ρυθμίζει τις παραμέτρους διέγερσης, ρομποτικής υποβοήθησης, ασκήσεων, σε ένα ζωντανό, αυτορρυθμιζόμενο σύστημα.
– Hospital-at-home στην αποκατάσταση, κατ’ οίκον αποκατάσταση, δηλαδή υψηλού επιπέδου παρακολούθηση και θεραπεία στο σπίτι, με ασφάλεια και τεκμηρίωση, ώστε οι βαρέως πάσχοντες ασθενείς να παραμένουν περισσότερο στο φυσικό τους περιβάλλον, χωρίς να στερούνται την ποιότητα της οργανωμένης φροντίδας.
Για να γίνουν όλα αυτά, όμως, δεν αρκεί η τεχνολογία. Χρειάζονται όραμα, οργάνωση και κυρίως σαφές ανθρωποκεντρικό πλαίσιο.
- Τελικά, κύριε Γεωργόπουλε, σε ποιο μέτρο η Τ.Ν. μπορεί να είναι εργαλείο στα χέρια του γιατρού;
Τα δεδομένα υγείας δεν είναι εμπορεύσιμο προϊόν. Είναι κομμάτι της πιο ευαίσθητης ανθρώπινης ιδιωτικότητας. Οι αλγόριθμοι δεν έχουν συνείδηση, ούτε ανθρώπινες προκαταλήψεις. Μπορούν όμως να αναπαράγουν και να ενισχύουν τις προκαταλήψεις, όθεν τις δομικές και λειτουργικές στρεβλώσεις που ενυπάρχουν στα δεδομένα και στα συστήματα από τα οποία προέρχονται και τα οποία είναι ανθρώπινο δημιούργημα.
Αυτό οφείλουμε να το γνωρίζουμε, να το ελέγχουμε και να το διορθώνουμε.
Η ευθύνη της απόφασης πρέπει να παραμένει στον ιατρό, στη Διεπιστημονική Ομάδα, ποτέ σε ένα απρόσωπο «μαύρο κουτί».
Η πρόσβαση στις τεχνολογίες αυτές δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι προνόμιο ολίγων. Πρέπει να ενσωματωθούν σε εθνικές στρατηγικές υγείας, σε κατευθυντήριες οδηγίες, σε δίκαια συστήματα αποζημίωσης, ώστε να μη δημιουργήσουν νέα φαινόμενα ανισότητας.
Εν κατακλείδι, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η ρομποτική τεχνολογία, το nTMS, το BCI, η ενδοσκοπική μελέτη κατάποσης, ο ψηφιακός ουροδυναμικός έλεγχος και όλα τα σύγχρονα εργαλεία έχουν θέση στην αποκατάσταση μόνο στο μέτρο που υπηρετούν τον άνθρωπο.
Αν όχι, τότε είναι απλώς ένας ψηφιακός αποπροσανατολισμός, μια περίπλοκη τεχνολογία για το θεαθήναι.
Αν όμως βοηθούν τους ασθενείς με αγγειακό εγκεφαλικό, με τραυματική βλάβη εγκεφάλου, με νευρολογική νόσο ή άνοια να κερδίσουν περισσότερη λειτουργικότητα, περισσότερη αυτονομία, περισσότερη αξιοπρέπεια και πραγματική ποιότητα ζωής μαζί με τους αγαπημένους τους ανθρώπους, τότε αξίζει να τα υιοθετήσουμε, να τα εξελίξουμε, να τα διεκδικήσουμε.
Διαβάστε παρακάτω την συνέντευξη από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 30) που κυκλοφορεί και σε ηλεκτρονική μορφή (πατήστε κάτω δεξιά για μεγέθυνση)
Ποιος είναι ο Χρήστος Γεωργόπουλος
Ο Χρήστος Γεωργόπουλος, MD, PhD, CCST-NS (UK), είναι νευροχειρουργός, διευθυντής της Α’ Νευροχειρουργικής Κλινικής του «ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER» (2000 μέχρι σήμερα).
Επιστρέφοντας από τη Μεγάλη Βρετανία στην Ελλάδα, από το 1993 μέχρι σήμερα έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό εργασιών σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά συνέδρια και επιστημονικά περιοδικά, με καινοτόμες χειρουργικές τεχνικές, καθώς και τα αποτελέσματά τους, αποδεικνύοντας ότι δεν υπάρχουν χειρουργικά μη προσπελάσιμες με ασφάλεια περιοχές στον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη.
Το 1994 ίδρυσε την «ΑΝΑΠΛΑΣΗ», το πρώτο Κέντρο Αποκατάστασης στην Ελλάδα, πρόεδρος του οποίου είναι μέχρι σήμερα.
Διακηρύσσει και παραμένει με θρησκευτική ευλάβεια προσηλωμένος στις αρχές που διέπουν τη διακονία της Ιατρικής του:
- Κάνουμε για τους ασθενείς ό,τι θα κάναμε για την οικογένειά μας.
- Κάνουμε για τους ασθενείς ό,τι είναι αναγκαίο και όχι ό,τι θεωρείται εφικτό.
- Κανένας ασθενής στο εξωτερικό για υπηρεσίες υγείας και αποκατάστασης.
