Της Γιάννας Τριανταφύλλη
Πρόσφατη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την ραγδαία αύξηση χρήσης των nicotine pouches (σακουλάκια νικοτίνης), αλλά και για τις επιθετικές πρακτικές μάρκετινγκ που χρησιμοποιεί η βιομηχανία καπνού για να προσελκύσει εφήβους και νεαρούς ενήλικες.
Τα nicotine pouches, που κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1970, είναι μικρά σακουλάκια που περιέχουν νικοτίνη, αρωματικές ουσίες, γλυκαντικά και άλλα χημικά συστατικά. Παρότι δεν περιέχουν καπνό σε μορφή καύσης, μπορούν να προκαλέσουν έντονο εθισμό στους χρήστες λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε νικοτίνη. Τα σακουλάκια νικοτίνης τοποθετούνται ανάμεσα στα χείλη και τα ούλα και η νικοτίνη που απελευθερώνεται απορροφάται μέσω του στοματικού βλεννογόνου.
«Οι κυβερνήσεις βλέπουν τη χρήση αυτών των προϊόντων να εξαπλώνεται ταχύτατα, ειδικά μεταξύ των εφήβων και των νέων, οι οποίοι στοχοποιούνται από παραπλανητικές τακτικές. Αυτά τα προϊόντα έχουν σχεδιαστεί για να προκαλούν εθισμό και υπάρχει έντονη ανάγκη να προστατευθούν οι νέοι μας από τη χειραγώγηση της βιομηχανίας», δήλωσε ο Δρ Etienne Krug, Διευθυντής του Τμήματος Παραγόντων Υγείας, Προώθησης και Πρόληψης του ΠΟΥ.
Οι σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία
Η νικοτίνη είναι μια εξαιρετικά εθιστική ουσία και ιδιαίτερα επικίνδυνη για την υγεία. Οι ειδικοί του ΠΟΥ τονίζουν ότι, η έκθεση των εφήβων στη νικοτίνη μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου, τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη μαθησιακή ικανότητα. Παράλληλα, αυξάνει τον κίνδυνο μακροχρόνιας εξάρτησης και μελλοντικής χρήσης άλλων προϊόντων καπνού.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ορισμένα από αυτά τα προϊόντα περιέχουν έως και 150 mg νικοτίνης, ποσότητα εξαιρετικά υψηλή για νεαρούς οργανισμούς. Επιπλέον, η χρήση νικοτίνης συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, υπέρταση και επιβάρυνση του νευρικού συστήματος.
Επιθετικές στρατηγικές μάρκετινγκ με στόχο τους νέους
Σύμφωνα με την έκθεση του ΠΟΥ, μόνο το 2024 πωλήθηκαν περισσότερα από 23 δισεκατομμύρια φακελάκια νικοτίνης, σημειώνοντας αύξηση 50% σε σχέση με τις πωλήσεις του προηγούμενου έτους.
Οι καπνοβιομηχανίες χρησιμοποιούν επιθετικές στρατηγικές μάρκετινγκ μέσω των social media, των influencers, των μουσικών φεστιβάλ και των αθλητικών διοργανώσεων. Πολλά από αυτά τα προϊόντα έχουν ελκυστικές γεύσεις τσίχλας, καραμέλας ή φρούτων, καθιστώντας τα προϊόντα αυτά ιδιαίτερα ελκυστικά στους ανηλίκους.
Ο ΠΟΥ τονίζει ότι όλες αυτές οι πρακτικές αυτές στοχεύουν στην «κανονικοποίηση» της χρήσης νικοτίνης και στη δημιουργία μιας νέας γενιάς εξαρτημένων χρηστών.
«Δεν πρόκειται απλώς για τάση της αγοράς. Είναι ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας που βρίσκεται σε ταχεία εξέλιξη», εξηγεί ο Δρ Vinayak Prasad, επικεφαλής της Αντικαπνιστικής Εκστρατείας του ΠΟΥ.
Επιπλέον, ο Δρ Prasad καταγγέλλει τις καπνοβιομηχανίες για την επικοινωνιακή πολιτική που ακολουθούν η οποία, μέσω παραπλανητικών διαφημίσεων, παρουσιάζει τα σακουλάκια νικοτίνης ως λιγότερο επικίνδυνα από τα παραδοσιακά τσιγάρα.
Έκκληση ΠΟΥ για επείγουσα δράση
Η έγκαιρη παρέμβαση θεωρείται κρίσιμη για την προστασία της δημόσιας υγείας και ιδιαίτερα των νέων ανθρώπων από τον εθισμό στη νικοτίνη. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτρέπει τις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν μια ολοκληρωμένη νομοθεσία που να καλύπτει όλα τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, συμπεριλαμβανομένων των φακέλων νικοτίνης.
Παράλληλα, ζητά την άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων που θα πρέπει να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, σαφείς προειδοποιήσεις υγείας, απαγορεύσεις ή αυστηροί περιορισμοί στις αρωματικές γεύσεις, περιορισμούς στη διαφήμιση και αυστηρό έλεγχο στα όρια ηλικίας των χρηστών.
