O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προχώρησε στην προέγκριση της πρώτης θεραπείας που αναπτύχθηκε ειδικά για νεογνά και βρέφη βάρους από 2 έως 5 κιλά. Η φαρμακευτική αγωγή φέρει την ονομασία Coartem Baby και αναπτύχθηκε από τη Novartis σε συνεργασία με τον ελβετικό οργανισμό Medicines for Malaria Venture (MMV).
Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη καθώς θα συμβάλλει στην κάλυψη ενός μακροχρόνιου κενού θεραπείας για περίπου 30 εκατομμύρια μωρά που γεννιούνται κάθε χρόνο σε περιοχές της Αφρικής που πλήττονται από την ελονοσία.
Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε εγκεκριμένη θεραπεία για την αντιμετώπιση της ελονοσίας σε τόσο μικρές ηλικίες. Οι γιατροί συχνά κατέφευγαν στη χρήση φαρμάκων που προορίζονται για μεγαλύτερα παιδιά, κάτι που αύξανε τον κίνδυνο σχετικά με τη δοσολογία, την ανεκτικότητα, τις παρενέργειες και την τοξικότητα, καθώς τα νεογνά παρουσιάζουν διαφορετικό τρόπο μεταβολισμού των φαρμάκων.
Ο Δρ. Daniel Ngamije Madandi, Διευθυντής του Τμήματος Ελονοσίας και Τροπικών Νοσημάτων του ΠΟΥ, δήλωσε ότι «η νέα αυτή σύνθεση αρτεμεθέρα-λουμεφαντρίνης αποτελεί καινοτομία, καθώς δεν υπάρχουν ανθελονοσιακά φάρμακα ειδικά σχεδιασμένα για τη θεραπεία της μη επιπλεγμένης ελονοσίας σε παιδιά βάρους από 2 έως 5 κιλά».
Έγκριση και για νέες διαγνωστικές εξετάσεις
Στις 14 Απριλίου 2026, ο ΠΟΥ προέγκρινε επίσης τρία νέα τεστ ταχείας διάγνωσης (RDT) της ελονοσίας. Τα περισσότερα τεστ ταχείας διάγνωσης για το παράσιτο P. falciparum λειτουργούν ανιχνεύοντας την πρωτεΐνη, γνωστή ως HRP2. Ωστόσο, βάσει αναφερόμενων μελετών και ερευνών σε 46 χώρες, ορισμένα στελέχη του παρασίτου της ελονοσίας έχουν χάσει το γονίδιο που παράγει αυτήν την πρωτεΐνη, με αποτέλεσμα τα τεστ να δίνουν συχνά ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα.
Τα νέα τεστ ταχείας διάγνωσης που ενέκρινε ο ΠΟΥ αντιμετωπίζουν αυτό το ζήτημα στοχεύοντας σε μια διαφορετική πρωτεΐνη του παρασίτου, την pf-LDH, την οποία το παράσιτο της ελονοσίας δεν μπορεί εύκολα να αποβάλει.
«Για αιώνες, η ελονοσία «κλέβει» τα παιδιά από τους γονείς τους, και την υγεία, τον πλούτο και την ελπίδα από τις κοινότητες», δήλωσε ο Δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Αλλά σήμερα, η ιστορία αλλάζει. Νέα εμβόλια, νέα διαγνωστικά τεστ, κουνουπιέρες επόμενης γενιάς και αποτελεσματικά φάρμακα θα βοηθήσουν στην ανατροπή της κατάστασης. Ο τερματισμός της ελονοσίας στη ζωή μας δεν είναι πλέον όνειρο, είναι μια πραγματική δυνατότητα, αλλά μπορεί να επιτευχθεί μόνο με διαρκή πολιτική και οικονομική δέσμευση. Τώρα μπορούμε. Τώρα πρέπει».
Σε στασιμότητα η πρόοδος σε παγκόσμιο επίπεδο
Παρά τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει στον τομέα της πρόληψης και της θεραπευτικής αντιμετώπισης τα τελευταία χρόνια, η μάχη απέναντι στην ελονοσία συνεχίζεται.
Η ελονοσία είναι μια απειλητική για τη ζωή ασθένεια που προκαλείται από ένα παράσιτο και μεταδίδεται στους ανθρώπους από ορισμένα είδη κουνουπιών. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Έκθεση για την Ελονοσία, το 2024 καταγράφηκαν περίπου 282 εκατομμύρια κρούσματα και 610.000 θάνατοι, καταγράφοντας αύξηση συγκριτικά με το 2023.
Ενώ 47 χώρες έχουν πιστοποιηθεί ως απαλλαγμένες από ελονοσία και 37 χώρες ανέφεραν λιγότερα από 1.000 κρούσματα το 2024, η πρόοδος σε παγκόσμιο επίπεδο παραμένει σε στασιμότητα. Αιτίες, η αντοχή στα φάρμακα, η αντοχή στα εντομοκτόνα, η διαγνωστική αποτυχία και οι σοβαρές μειώσεις στη διεθνή αναπτυξιακή βοήθεια.
Ωστόσο, παρά τις προκλήσεις αυτές, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος χάρη στον εμβολιασμό. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, σήμερα, 25 χώρες εφαρμόζουν πλέον εμβόλια κατά της ελονοσίας, ένα καίριο μέτρο που, όπως έχει διαπιστωθεί, προστατεύει καθημερινά εκατομμύρια παιδιά από την επικίνδυνη νόσο.
