Με αφορμή τη δημόσια συζήτηση των τελευταίων ημερών σχετικά με τη διενέργεια σύνθετων ιατρικών πράξεων σε ιδιωτικά ιατρεία, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας αναδεικνύει την ανάγκη για ασφαλείς και επιστημονικά τεκμηριωμένες υπηρεσίες υγείας, αποτελεσματικούς ελέγχους και πλήρη ενημέρωση των ασθενών.
Παράλληλα, επισημαίνει τη σημασία της ενίσχυσης της εποπτείας των χώρων παροχής υπηρεσιών υγείας, της προστασίας των πολιτών από ατεκμηρίωτους θεραπευτικούς ισχυρισμούς και της ενδυνάμωσης της εγγραμματοσύνης υγείας.
Τι αναφέρεται στην ανακοίνωση της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας:
«Η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί βασική προϋπόθεση του θεμελιώδους δικαιώματος στην προστασία της υγείας. Με αφορμή τη δημόσια συζήτηση των τελευταίων ημερών σχετικά με τη διενέργεια σύνθετων ιατρικών πράξεων σε ιδιωτικά ιατρεία, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας υπογραμμίζει την ανάγκη αυστηρής τήρησης των προϋποθέσεων διεξαγωγής και ασφάλειας σε κάθε χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας. Η διερεύνηση κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης ανήκει πλέον στις αρμόδιες αρχές. Η αποτελεσματική εποπτεία και η πρόληψη αντίστοιχων περιστατικών αποτελούν, ωστόσο, διαρκή ευθύνη της Πολιτείας.
Κάθε ιατρική πράξη οφείλει να διενεργείται βάσει τεκμηριωμένης ένδειξης και εξατομικευμένης αξιολόγησης του αναμενόμενου οφέλους και των πιθανών κινδύνων. Ιδίως οι σύνθετες ή επεμβατικές πράξεις προϋποθέτουν επαγγελματίες υγείας με την κατάλληλη κατάρτιση, χώρο αδειοδοτημένο για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες, επαρκή στελέχωση και εξοπλισμό, την απαιτούμενη παρακολούθηση και τη δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης επιπλοκών. Ακόμη και μια επιστημονικά αναγνωρισμένη μέθοδος μπορεί να εκθέσει τον ασθενή σε σοβαρό κίνδυνο όταν εφαρμόζεται χωρίς να τεκμηριώνεται η αναγκαιότητά της για τον συγκεκριμένο ασθενή ή εκτός των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων και συνθηκών ασφάλειας.
Στην κατεύθυνση αυτή, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας τάσσεται υπέρ της επαναφοράς του Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ). Η λειτουργία ενός εξειδικευμένου ελεγκτικού μηχανισμού στον χώρο της υγείας, με σαφείς αρμοδιότητες, κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό και επαρκείς πόρους, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην πρόληψη και στον έγκαιρο εντοπισμό επικίνδυνων πρακτικών. Προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσουν οι τακτικοί και αιφνιδιαστικοί έλεγχοι των υπηρεσιών που πράγματι παρέχονται, του εξοπλισμού και των συνθηκών λειτουργίας, καθώς και η παρακολούθηση της συμμόρφωσης μετά τη διαπίστωση παραβάσεων, σε συντονισμό με τους Ιατρικούς Συλλόγους και τις λοιπές αρμόδιες αρχές.
Η ενίσχυση των ελέγχων πρέπει να συμβαδίζει με τη διασφάλιση της πλήρους ενημέρωσης του ασθενούς. Πριν από κάθε παρέμβαση, ο ασθενής δικαιούται να γνωρίζει τον σκοπό της, την επιστημονική της τεκμηρίωση, τα αναμενόμενα οφέλη, τους κινδύνους, τις διαθέσιμες επιλογές και το κόστος. Δικαιούται επίσης ενημέρωση για την ιδιότητα του επαγγελματία υγείας και την καταλληλότητα του χώρου, καθώς και χρόνο για να θέσει ερωτήματα και να αναζητήσει δεύτερη γνώμη.
Η Ένωση αξιολογεί θετικά και την εξαγγελθείσα δημιουργία ψηφιακής εφαρμογής, μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν, με σάρωση κωδικού QR, να ενημερώνονται για την αδειοδότηση των ιατρείων. Για να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο προστασίας, η εφαρμογή χρειάζεται να παρέχει επικαιροποιημένες και κατανοητές πληροφορίες για την ισχύ της άδειας και τις συγκεκριμένες υπηρεσίες που αυτή καλύπτει. Η δυνατότητα ενημέρωσης των πολιτών πρέπει να συνδυάζεται με ουσιαστικό έλεγχο της αντιστοιχίας ανάμεσα στις αδειοδοτημένες υπηρεσίες και στις πράξεις που διενεργούνται μέσα σε κάθε ιατρείο. Η ευθύνη για τη νομιμότητα και την ασφάλεια των παρεχόμενων υπηρεσιών παραμένει στους παρόχους και στις αρμόδιες αρχές.
Η Ένωση επισημαίνει επίσης ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη λήψη βοτάνων, συμπληρωμάτων διατροφής και άλλων σκευασμάτων, καθώς ορισμένα από αυτά μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ή αλληλεπιδράσεις με φάρμακα, ιδίως σε ανθρώπους με χρόνια νοσήματα. Η Ένωση συνιστά στους ασθενείς να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό και τον φαρμακοποιό τους πριν από τη χρήση τέτοιων σκευασμάτων. Οι ατεκμηρίωτες υποσχέσεις ίασης μπορούν να οδηγήσουν σε καθυστέρηση της αναγκαίας θεραπείας και σε οικονομική εκμετάλλευση ανθρώπων που αναζητούν αποτελεσματική θεραπεία.
Η αγωνία που συνοδεύει μια σοβαρή νόσο, η αβεβαιότητα και η αναζήτηση ανακούφισης μπορούν να καταστήσουν έναν άνθρωπο ιδιαίτερα ευάλωτο σε υποσχέσεις ίασης. Η καλλιέργεια φόβου, οι ατεκμηρίωτες «διαγνώσεις» και η πίεση για άμεση αποδοχή δαπανηρών παρεμβάσεων δημιουργούν έδαφος για εκμετάλλευση. Μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε καθυστέρηση ή πλημμελή τήρηση της αναγκαίας θεραπείας και σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση.
Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας καλεί το Υπουργείο Υγείας, τους Ιατρικούς Συλλόγους και τις λοιπές αρμόδιες αρχές να ενισχύσουν τους συστηματικούς ελέγχους στους χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας, με ιδιαίτερη έμφαση στις πράξεις που διενεργούνται, στην αδειοδότηση, στη στελέχωση και στην ετοιμότητα αντιμετώπισης επιπλοκών. Παράλληλα, ζητά από τον ΕΟΦ και τους αρμόδιους ελεγκτικούς φορείς, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, αποτελεσματική εποπτεία της διάθεσης προϊόντων και των θεραπευτικών ισχυρισμών που προβάλλονται σε ιστοσελίδες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι έλεγχοι χρειάζεται να συνοδεύονται από έγκαιρη παρέμβαση όταν διαπιστώνονται παραβάσεις και από σαφείς, προσβάσιμες διαδικασίες αναφοράς και διερεύνησης καταγγελιών.
Παράλληλα, απαιτείται οργανωμένη ενημέρωση του κοινού, με τη συμμετοχή των επιστημονικών φορέων και των οργανώσεων ασθενών, για την αξιολόγηση θεραπευτικών ισχυρισμών και τις πιθανές αλληλεπιδράσεις σκευασμάτων με φάρμακα. Η ενίσχυση της εγγραμματοσύνης υγείας πρέπει να συμβαδίζει με την ευθύνη των παρόχων για ασφαλείς υπηρεσίες και την υποχρέωση της Πολιτείας για αποτελεσματική εποπτεία. Κάθε ασθενής δικαιούται πρόσβαση σε επιστημονικά τεκμηριωμένες και ασφαλείς υπηρεσίες υγείας, με σεβασμό στην αξιοπρέπειά του».
