Γράφουν οι: Δημήτρης Αλεξάκης, Επιστημονικός Υπεύθυνος Τμήματος Υπεύθυνος Ορθοπαιδικού Τμήματος Medifirst Αμαρουσίου, Αναπληρωτής Επιστημονικός Υπεύθυνος Ορθοπαιδικού Τμήματος Medifirst Αργυρούπολης & Medifirst Περιστερίου, Συνεργάτης Αθηναϊκής Γενικής Κλινικής, Κώστας Καραπατάκης, Συνεργάτης Αθηναϊκής Γενικής Κλινικής και Δημήτριος Γαλάνης, Συνεργάτης Medifirst Περιστερίου, Συνεργάτης Αθηναϊκής Γενικής Κλινικής
Ο πόνος στον ώμο αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες επίσκεψης του ασθενούς στον Ορθοπεδικό του. Μπορεί να οφείλεται σε παθήσεις από την ίδια την άρθρωση ή να αντανακλάται από άλλες ανατομικές περιοχές όπως οι πνεύμονες, το στομάχι, το ήπαρ, ο αυχένας ή η καρδιά.
Οι παθήσεις της άρθρωσης του ώμου μπορεί να αφορούν είτε τα οστά είτε τα μαλακά μόρια γύρω από την άρθρωση όπως οι τένοντες, οι μύες και τα νεύρα. Η διαγνωστική προσέγγιση ξεκινά πάντα με τη λήψη αναλυτικού ιστορικού και την ενδελεχή κλινική εξέταση. Ο Ορθοπεδικός διερευνά τον μηχανισμό εμφάνισης της πάθησης (τραυματικό ή μη), τη διάρκεια και την ένταση των συμπτωμάτων, καθώς και την παρουσία συνοδών εκδηλώσεων, όπως δυσκαμψία, αστάθεια ή μυϊκή αδυναμία.
Η κλινική εξέταση συμπληρώνεται από τον απαραίτητο απεικονιστικό έλεγχο με ακτινογραφίες, αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία και μαγνητικό αρθρογράφημα που θα επιβεβαιώσει την κλινική διάγνωση και οδηγήσει στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.
Συντηρητική θεραπεία
Η συντηρητική αντιμετώπιση αποτελεί πάντοτε την πρώτη θεραπευτική επιλογή, όταν η πάθηση το επιτρέπει. Ανάλογα με το πρόβλημα, μπορεί να περιλαμβάνει:
- ακινητοποίηση ή ανάρτηση του ώμου,
- αντιφλεγμονώδη φαρμακευτική αγωγή,
- ενδοαρθρικές εγχύσεις κορτιζόνης ή πλάσματος πλούσιου σε αιμοπετάλια (PRP),
- εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας.
Στο πλαίσιο της φυσικοθεραπείας, εκτός από τις κλασικές μεθόδους, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και θεραπεία με κρουστικό υπέρηχο, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ασβεστοποιού τενοντίτιδας. Παράλληλα, η εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων συμβάλλει στη μείωση του πόνου και της φλεγμονής, ενώ σε ορισμένες φάσεις της αποκατάστασης η χρήση θερμών επιθεμάτων μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της κινητικότητας. Τις φυσικοθεραπείες ακολουθεί πρόγραμμα ασκήσεων και ενδυνάμωσης του ώμου για την πλήρη ανάκτηση της λειτουργικότητας και την αποφυγή της υποτροπής.
Χειρουργική αντιμετώπιση
Ωστόσο, όταν η συντηρητική θεραπεία αποτυγχάνει ή δεν είναι επαρκής, τότε έχουν θέση οι ποικίλες χειρουργικές τεχνικές που μπορούν να λύσουν με επιτυχία κάθε πρόβλημα της άρθρωσης του ώμου με την πιο διαδεδομένη να είναι η αρθροσκόπηση. Με τα υπερσύγχρονα μηχανήματα, τις κάμερες υψηλής ανάλυσης, τις ραδιοσυχνότητες και τα εξελιγμένα υλικά στερέωσης μπορεί να δώσει λύση στην πλειονότητα των παθήσεων του ώμου.
Με την αρθροσκόπηση μπορούν να αντιμετωπιστούν μεταξύ άλλων:
- ρήξεις του τενοντίου πετάλου,
- υποτροπιάζοντα εξαρθρήματα και αστάθεια ώμου,
- ασβεστοποιός τενοντίτιδα,
- παγωμένος ώμος,
- σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης,
- παθήσεις της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης,
- επιλεγμένα κατάγματα.
Η επέμβαση πραγματοποιείται μέσω μικρών οπών, επιτρέποντας άμεση επισκόπηση της βλάβης. Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου περιλαμβάνουν μικρότερο χειρουργικό τραύμα, λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, ταχύτερη αποκατάσταση και, στις περισσότερες περιπτώσεις, έξοδο από το νοσοκομείο την ίδια ημέρα.
Ανοιχτή χειρουργική και αρθροπλαστική
Όταν οι αρθροσκοπικές τεχνικές δεν επαρκούν, η ανοιχτή χειρουργική εξακολουθεί να αποτελεί την κατάλληλη θεραπευτική επιλογή.
Εκτός από την αντιμετώπιση σύνθετων καταγμάτων με οστεοσύνθεση, εφαρμόζονται δύο βασικές επεμβάσεις αρθροπλαστικής:
- Ολική αρθροπλαστική ώμου, η οποία χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση της προχωρημένης οστεοαρθρίτιδας, με αντικατάσταση των αρθρικών επιφανειών από ειδικά εμφυτεύματα.
- Ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου (Reverse Shoulder Arthroplasty), η οποία αποτελεί αποτελεσματική λύση για ασθενείς με σοβαρή αρθρίτιδα σε συνδυασμό με εκτεταμένες ρήξεις των τενόντων του ώμου, αποκαθιστώντας σημαντικά τη λειτουργικότητα του άνω άκρου.
Η έγκαιρη διάγνωση κάνει τη διαφορά
Ο πόνος στον ώμο, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από δυσκαμψία, αδυναμία ή περιορισμό της κίνησης, δεν πρέπει να παραμελείται. Η έγκαιρη αξιολόγηση από Ορθοπεδικό οδηγεί σε σωστή διάγνωση και επιτρέπει την επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας, είτε συντηρητικής είτε χειρουργικής.
Χάρη στη συνεχή εξέλιξη της χειρουργικής του ώμου και ιδιαίτερα της αρθροσκόπησης, οι περισσότερες παθήσεις μπορούν σήμερα να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, με σύγχρονες τεχνικές που συμβάλλουν στη μείωση του πόνου, στην ταχύτερη αποκατάσταση και στην ασφαλή επιστροφή των ασθενών στις καθημερινές τους δραστηριότητες.
