Της Γιάννας Τριανταφύλλη
Για δεκαετίες, η παρουσία γάτας στο σπίτι θεωρούνταν πιθανός επιβαρυντικός παράγοντας για τα παιδιά με άσθμα ή άλλες αλλεργικές παθήσεις του αναπνευστικού. Η αντίληψη αυτή οδήγησε αρκετές οικογένειες στην απομάκρυνση των κατοικιδίων τους, με στόχο τη μείωση των συμπτωμάτων και την πρόληψη των παροξύνσεων της νόσου.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα μιας νέας μεγάλης πληθυσμιακής μελέτης από το Ινστιτούτο Karolinska, στη Σουηδία, αμφισβητούν την καθιερωμένη αυτή πεποίθηση, υποδεικνύοντας ότι η συμβίωση με γάτα δεν συνδέεται με βαρύτερη κλινική εικόνα άσθματος στα περισσότερα παιδιά. Όπως διαπιστώθηκε από τα ευρήματα της μελέτης, η παρουσία γάτας στο οικογενειακό περιβάλλον δεν φαίνεται να αυξάνει τη βαρύτητα της νόσου, ούτε να επηρεάζει αρνητικά τον έλεγχο ή τη λειτουργία των πνευμόνων στα περισσότερα παιδιά.
Το παιδικό άσθμα παραμένει σημαντική πρόκληση δημόσιας υγείας
Το άσθμα είναι η συχνότερη χρόνια νόσος της παιδικής ηλικίας και μία από τις βασικές αιτίες νοσηλειών και επισκέψεων σε παιδιατρικά τμήματα επειγόντων περιστατικών. Σύμφωνα με διεθνή επιδημιολογικά δεδομένα, η νόσος επηρεάζει περίπου το 9% των παιδιών και το 11% των εφήβων.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση, η έκθεση στον καπνό του τσιγάρου, οι ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού, η παχυσαρκία και η συνύπαρξη άλλων ατοπικών νοσημάτων, όπως η αλλεργική ρινίτιδα και η ατοπική δερματίτιδα έχει διαπιστωθεί ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην εκδήλωση και εξέλιξη της νόσου. Αντίθετα, ο ρόλος των κατοικίδιων ζώων και ιδιαίτερα της γάτας παραμένει μέχρι σήμερα αντικείμενο επιστημονικής διερεύνησης.
Το ζήτημα αυτό θέλησε να εξετάσει ερευνητική ομάδα από το Ινστιτούτο Karolinska. Οι ερευνητές αξιολόγησαν δεδομένα από 30.277 παιδιά ηλικίας 4 έως 17 ετών με διαγνωσμένο άσθμα ή αλλεργικές παθήσεις των αεραγωγών, κατά τη διάρκεια δύο ετών.
Περίπου το 9,4% των παιδιών διέμενε σε κατοικίες όπου υπήρχε τουλάχιστον μία γάτα, επιτρέποντας στους ερευνητές να πραγματοποιήσουν αξιόπιστη σύγκριση μεταξύ των δύο πληθυσμιακών ομάδων.
Τι αποκάλυψαν τα ευρήματα
Τα ευρήματα ήταν αναπάντεχα καθώς η ανάλυση των δεδομένων δεν ανέδειξε ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των παιδιών που συμβίωναν με γάτα και εκείνων που δεν είχαν κατοικίδιο στο σπίτι.
Ειδικότερα:
- Η συχνότητα μέτριου ή σοβαρού άσθματος ήταν παρόμοια και στις δύο ομάδες.
- Οι παροξύνσεις της νόσου εμφανίζονταν με αντίστοιχη συχνότητα, ανεξάρτητα από την παρουσία γάτας στο οικιακό περιβάλλον.
- Οι δοκιμασίες αναπνευστικής λειτουργίας (σπιρομέτρηση) δεν κατέγραψαν κλινικά σημαντικές διαφορές στους δείκτες πνευμονικής λειτουργίας.
- Ο αριθμός των ζώων δεν συσχετίστηκε με δυσμενέστερο έλεγχο του άσθματος ή επιδείνωση της αναπνευστικής λειτουργίας.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η παρουσία γάτας στο σπίτι, από μόνη της, δεν αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα επιδείνωσης του παιδικού άσθματος.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αλλεργιογόνα της γάτας είναι πλέον ευρέως διασκορπισμένα στο περιβάλλον. Ανιχνεύονται σε σχολικές αίθουσες, μέσα μαζικής μεταφοράς, δημόσια κτίρια και άλλους κοινόχρηστους χώρους, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν γάτες στον συγκεκριμένο χώρο.
Κατά συνέπεια, πολλά παιδιά εκτίθενται καθημερινά στα συγκεκριμένα αλλεργιογόνα ανεξάρτητα από το εάν υπάρχει γάτα στο σπίτι τους. Η ευρεία αυτή περιβαλλοντική διασπορά ενδέχεται να περιορίζει τη διαφορά της συνολικής έκθεσης μεταξύ παιδιών που μεγαλώνουν με κατοικίδιο και εκείνων που δεν έχουν άμεση επαφή με γάτες.
Όταν ένα παιδί πάσχει από άσθμα δεν πρέπει να βιαστούμε να απομακρύνουμε τη γάτα από το σπίτι, επισημαίνουν οι ερευνητές. Η απόφαση για την παραμονή ή την απομάκρυνση της γάτας δεν θα πρέπει να λαμβάνεται προληπτικά, αλλά να βασίζεται σε τεκμηριωμένη ιατρική αξιολόγηση και στη συνολική κλινική εικόνα του παιδιού. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται περιττές παρεμβάσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχολογία και την ποιότητα ζωής ολόκληρης της οικογένειας, χωρίς να προσφέρουν ουσιαστικό κλινικό όφελος.
