Της Γιάννας Τριανταφύλλη
Σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις της χρήσης συσκευών υπεριώδους ακτινοβολίας (σολάριουμ) στη δημόσια υγεία εκφράζουν κορυφαίοι επιστήμονες και δερματολόγοι στο Ηνωμένο Βασίλειο, μετά τη δημοσίευση νέας έκθεσης της Επιτροπής για τις Ιατρικές Επιπτώσεις της Ακτινοβολίας στο Περιβάλλον (COMARE).
Η COMARE, μια ανεξάρτητη επιτροπή εμπειρογνωμόνων του Ηνωμένου Βασιλείου που συμβουλεύει την κυβέρνηση σχετικά με τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας στην υγεία, προτείνει την ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τη χρήση των σολάριουμ και καλεί την κυβέρνηση να εξετάσει το ενδεχόμενο της πλήρους απαγόρευσης της εμπορικής χρήσης τους.
Οι επιστήμονες της COMARE επισημαίνουν ότι η ισχύουσα νομοθεσία όχι μόνο δεν έχει περιορίσει τη χρήση των συσκευών τεχνητού μαυρίσματος αλλά αντίθετα υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι το σολάριουμ έχει αυξήσει τη δημοτικότητά του, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων ηλικιών.
Υπέρ της πλήρους απαγόρευσης και οι βρετανοί δερματολόγοι
Επιστημονικοί σύμβουλοι υγείας καλούν τη βρετανική κυβέρνηση να προχωρήσει σε πλήρη απαγόρευση του σολάριουμ, προειδοποιώντας ότι οι ισχύοντες κανόνες της σημερινής νομοθεσίας δεν έχουν περιορίσει ουσιαστικά τη χρήση τους, αντίθετα καταγράφεται σημαντική αύξηση, ιδιαίτερα στους νέους.
Όπως τονίζουν οι επιστήμονες, ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τα περιστατικά καρκίνου του δέρματος, να σώσει πολλές ανθρώπινες ζωές και να περιορίσει το οικονομικό βάρος στα συστήματα υγείας.
Χώρες όπως η Αυστραλία, η Βραζιλία και το Ιράν έχουν ήδη προχωρήσει σε αντίστοιχες απαγορεύσεις, καταγράφοντας θετικά αποτελέσματα στη δημόσια υγεία.
Η πρόεδρος της Βρετανικής Ένωσης Δερματολόγων, Δρ Tamara Griffiths, δήλωσε ότι «υπάρχει πλέον ευρεία συναίνεση πως οι υφιστάμενοι κανονισμοί και οι μηχανισμοί ελέγχου δεν επαρκούν για την προστασία του κοινού. Όπως ανέφερε, πολλές επιχειρήσεις σολάριουμ αποτυγχάνουν να τηρήσουν σταθερά τα όρια εκπομπής υπεριώδους ακτινοβολίας και τους ηλικιακούς περιορισμούς, ενώ πολλές άλλες συνεχίζουν να προβάλλουν αβάσιμους ισχυρισμούς για πιθανά οφέλη του σολάριουμ στην υγεία».
Όπως τονίζει η Δρ Griffiths, «η αυστηρότερη νομοθεσία μπορεί να αποδώσει μόνο εφόσον εφαρμόζεται αποτελεσματικά και συνοδεύεται από συστηματικούς ελέγχους. Ωστόσο, εφόσον ο κλάδος δυσκολεύεται να συμμορφωθεί με τα υφιστάμενα πρότυπα, η πλήρης απαγόρευση της εμπορικής χρήσης των σολάριουμ φαίνεται να αποτελεί το πιο ξεκάθαρο και αποτελεσματικό μέτρο για τη μείωση των αποτρέψιμων περιστατικών καρκίνου του δέρματος και την προστασία της δημόσιας υγείας».
Παραπληροφόρηση και ψευδείς ισχυρισμοί
Η έκθεση της COMARE καταγράφει επίσης την ύπαρξη παραπλανητικών πρακτικών από ορισμένες επιχειρήσεις του κλάδου. Όπως αναφέρεται, αρκετοί πάροχοι προωθούν μη τεκμηριωμένους ισχυρισμούς περί οφελών του σολάριουμ στην υγεία, όπως αύξηση των επιπέδων βιταμίνης D, βελτίωση της διάθεσης ή ακόμη και αντιμετώπιση δερματολογικών και ψυχολογικών παθήσεων.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν υποστηρίζονται από επιστημονικά δεδομένα και ενισχύονται από την παραπληροφόρηση που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δημιουργώντας ψευδή αίσθηση ασφάλειας στους καταναλωτές.
Σολάριουμ και κίνδυνος καρκίνου του δέρματος
Η χρήση των συσκευών σολάριουμ ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και σύντομα έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή, παγκοσμίως, καθώς προσέφεραν γρήγορο και βαθύ τεχνητό μαύρισμα.
Από πολλούς, οι συσκευές τεχνητού μαυρίσματος θεωρούνται ασφαλέστερη επιλογή για μαύρισμα σε σχέση με την ηλιοθεραπεία. Οι ειδικοί ωστόσο προειδοποιούν: οι συσκευές αυτές εκπέμπουν υπεριώδη ακτινοβολία σε επίπεδα συχνά πολύ υψηλότερα από αυτά που εκπέμπονται από τον μεσημεριανό ήλιο το καλοκαίρι στις μεσογειακές χώρες.
Οι εξαιρετικά σοβαρές ανησυχίες για την υπεριώδη ακτινοβολία που εκπέμπει το σολάριουμ και τις επιπτώσεις αυτής στον ανθρώπινο οργανισμό οδήγησε το 2003 τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) στην έκδοση οδηγιών για την ασφαλή χρήση των μηχανημάτων τεχνητού μαυρίσματος.
Το 2009, η Διεθνής Επιτροπή για την Έρευνα στον Καρκίνο (IARC) του ΠΟΥ χαρακτήρισε την υπεριώδη ακτινοβολία των μηχανημάτων τεχνητού μαυρίσματος ως «καρκινογόνα για τον άνθρωπο» και την ταξινόμησε στην κατηγορία 1, στην οποία εντάσσονται επίσης ο αμίαντος, η ακτινοβολία γάμμα και ο καπνός του τσιγάρου.
Δεν υπάρχει ασφαλές μαύρισμα, λένε οι ειδικοί
Τόσο το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας (NHS) όσο και κορυφαίοι οργανισμοί πρόληψης του καρκίνου υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος μαυρίσματος μέσω υπεριώδους ακτινοβολίας. Τα σολάριουμ εκπέμπουν υψηλής έντασης UV ακτινοβολία, η οποία προκαλεί βλάβες στο DNA των κυττάρων του δέρματος και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος και άλλων μορφών καρκίνου του δέρματος.
Οι ειδικοί είναι κατηγορηματικοί: ακόμη και η περιστασιακή χρήση μπορεί να έχει αθροιστικές επιπτώσεις στην υγεία του δέρματος. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η έκθεση σε νεαρή ηλικία συνδέεται με ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης κακοήθειας αργότερα στη ζωή. Για τον λόγο αυτό, η χρήση σολάριουμ από ανηλίκους έχει ήδη απαγορευτεί στη Βρετανία από το 2010.
