Το καλοκαίρι είναι περίοδος ευχαρίστησης και ξεκούρασης για όλους. Για τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη όμως το καλοκαίρι κρύβει σοβαρούς διατροφικούς κινδύνους ή μπορούν να το απολαύσουν με ευχαρίστηση και χωρίς «απρόοπτα»;
Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία δίνει χρήσιμες διατροφικές συμβουλές και πρακτικές οδηγίες για τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, ώστε να απολαμβάνουν το καλοκαίρι με ασφάλεια, χαρά και καλή ρύθμιση του σακχάρου τους.
Φρούτα
Τα φρούτα αποτελούν σημαντικό μέρος της καθημερινής διατροφής, αλλά στον διαβήτη χρειάζεται έλεγχος της ποσότητας και του τρόπου κατανάλωσης, λόγω της περιεκτικότητάς τους σε φυσικά σάκχαρα. Συνιστάται η κατανάλωσή τους με μέτρο και ο συνδυασμός τους με πηγές πρωτεΐνης ή λιπαρών, όπως ξηροί καρποί ή τυρί, ώστε να περιορίζονται οι απότομες αυξήσεις της γλυκόζης στο αίμα.
Φρούτα με χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη, όπως οι φράουλες και τα κεράσια, αποτελούν καλύτερες επιλογές, ενώ τα φρούτα του δάσους φαίνεται να έχουν ευνοϊκή επίδραση στα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης.
Το πεπόνι, λόγω μέτριου γλυκαιμικού δείκτη, καλό είναι να καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες, ενώ το καρπούζι, αν και έχει υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, εμφανίζει χαμηλότερο γλυκαιμικό φορτίο λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε νερό.
Τα σύκα και τα σταφύλια είναι πλούσια σε σάκχαρα και απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Επιπλέον, η κατανάλωση λιγότερο ώριμων φρούτων μπορεί να συμβάλει σε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο.
Ενυδάτωση
Η επαρκής ενυδάτωση πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα για τα άτομα με διαβήτη κατά τους θερινούς μήνες, καθώς η νόσος επηρεάζει την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τη θερμοκρασία. Η μειωμένη εφίδρωση και η πιθανή κακή γλυκαιμική ρύθμιση αυξάνουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης και θερμικής καταπόνησης.
Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να αποφεύγονται τα ζαχαρούχα αναψυκτικά και οι χυμοί, ακόμη και οι φυσικοί, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε σάκχαρα. Προτιμώνται το νερό, το νερό με φυσικά αρώματα (όπως αγγούρι, λεμόνι ή μέντα), η σπιτική λεμονάδα χωρίς ζάχαρη και το κρύο τσάι χωρίς προσθήκη ζάχαρης.
Ώρες γευμάτων
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού παρατηρείται συχνά μετατόπιση των γευμάτων προς τις βραδινές ώρες, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών. Ωστόσο, επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο χρονισμός των γευμάτων επηρεάζει σημαντικά τον μεταβολισμό.
Η κατανάλωση τροφής νωρίτερα μέσα στην ημέρα σχετίζεται με καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο, χαμηλότερα επίπεδα μεταγευματικής γλυκόζης και ινσουλίνης, καθώς και με ευνοϊκότερη ρύθμιση του σωματικού βάρους και μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της απώλειας βάρους μακροπρόθεσμα. Για τον λόγο αυτό καλό είναι να αποφεύγουμε τα μεγάλα γεύματα το βράδυ, όσο και όταν αυτό είναι εφικτό.
Αλκοόλ
Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να είναι πιο συχνή κατά τους θερινούς μήνες, συνήθεια που μπορεί να επηρεάσει άμεσα τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Ποτά όπως η μπύρα, τα κοκτέιλ και τα ποτά που περιέχουν ζαχαρούχα αναψυκτικά ή σιρόπια μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές διακυμάνσεις της γλυκόζης.
Αν και ορισμένες μελέτες αναφέρουν ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, όπως το κρασί, ενδέχεται να έχει ευνοϊκή επίδραση στο μεταβολικό προφίλ, τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν αντικρουόμενα και επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως ο τρόπος ζωής αλλά και το γενετικό υπόβαθρο του ατόμου.
Οι γενικές συστάσεις περιορίζουν την κατανάλωση σε έως ένα ποτό ημερησίως για τις γυναίκες και έως δύο για τους άνδρες. Παρ’ όλα αυτά, η αποφυγή του αλκοόλ αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή, ιδιαίτερα για άτομα με διαταραγμένο γλυκαιμικό έλεγχο.
Παγωτό και καλοκαιρινά γλυκά
Τα καλοκαιρινά γλυκά, και ιδιαίτερα το παγωτό, καταναλώνονται συχνότερα αυτή την περίοδο και απαιτούν μέτρο. Μια μικρή μερίδα, περίπου μισό φλιτζάνι, θεωρείται πιο κατάλληλη επιλογή. Προτιμώνται προϊόντα με απλά συστατικά ή σπιτικό παγωτό, ενώ ο συνδυασμός με ξηρούς καρπούς μπορεί να συμβάλει σε πιο σταδιακή αύξηση της γλυκόζης.
Προϊόντα με ενδείξεις όπως «χωρίς προσθήκη ζάχαρης» ή «υψηλής πρωτεΐνης» περιέχουν συχνά υποκατάστατα ζάχαρης. Αν και φαίνεται να είναι ασφαλή βραχυπρόθεσμα όσον αφορά τον γλυκαιμικό έλεγχο, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί, επομένως συνιστάται η κατανάλωσή τους με μέτρο.
Το κείμενο υπογράφουν οι: Μαρία Γραμματικού, Δημήτρης Ζάχας, Μαρινέλα Τσάνα, Λυδία Χαρίση, Χαρίλαος Δημοσθενόπουλος, Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ «Λαϊκό»
