Ο ΠΟΥ κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς ενδιαφέροντος
Της Γιάννας Τριανταφύλλη
Ως «κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς ενδιαφέροντος», κήρυξε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) την πρόσφατη έξαρση του ιού Έμπολα στην Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του ΠΟΥ, έχουν αναφερθεί περίπου 246 ύποπτα κρούσματα και 80 θάνατοι, ενώ οκτώ κρούσματα έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά. Τα περιστατικά καταγράφονται στις περιοχές Μπούνια, Ρουαμπάρα και Μονγκουάλου, σημαντικά αστικά και μεταλλευτικά κέντρα της επαρχίας Ιτούρι, στην ανατολική ΛΔ Κονγκό. Ο ΠΟΥ επιβεβαίωσε επίσης τη διασπορά του ιού πέρα από τα σύνορα της ΛΔ Κονγκό, με δύο επιβεβαιωμένα κρούσματα στη γειτονική Ουγκάντα.
Πρόκειται για την 17η επιδημία Έμπολα που καταγράφεται στην ΛΔ Κονγκό, η οποία οφείλεται στο σπάνιο και ιδιαίτερα επιθετικό στέλεχος Bundibugyo. Η πιο θανατηφόρα επιδημία Έμπολα σε αυτήν την μεγάλη χώρα της κεντρικής Αφρικής, με πληθυσμό πάνω από 100 εκατ. κατοίκους, προκάλεσε περισσότερους από 2.300 θανάτους από το 2018 έως το 2020.
Ο ιός Έμπολα, που εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1976 στο τότε Ζαΐρ (σημερινή ΛΔ Κονγκό), μεταδίδεται στον άνθρωπο από μολυσμένα ζώα, ενώ η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο γίνεται μέσω των σωματικών υγρών καθώς και μέσω επαφής με μολυσμένα αντικείμενα ή νεκρούς ασθενείς.
Χαρακτηριστικά συμπτώματα της λοίμωξης είναι ο υψηλός πυρετός, ο έμετος, οι αιμορραγίες και η διάρροια. Την τελευταία 50ετία, εκτιμάται πως ο αιμορραγικός πυρετός που προκαλεί ο ιός Έμπολα έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 15.000 ανθρώπους στην Αφρική.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, πρόκειται για έναν ιό με υψηλή θνησιμότητα, με τα ποσοστά να κυμαίνονται από 30% έως 90%, ανάλογα με το στέλεχος και την πρόσβαση ή μη σε ιατρική φροντίδα.
Γιατί προκαλεί ανησυχία το στέλεχος Bundibugyo
Η τρέχουσα επιδημία σε ΛΔ Κονγκό και Ουγκάντα οφείλεται στο στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα, για το οποίο δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες. Η απουσία αποτελεσματικών θεραπειών αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης διασποράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με ανύπαρκτες δομές υγείας και περιορισμένη πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη.
Οι επιστήμονες του ΠΟΥ εκτιμούν ότι το πραγματικό μέγεθος της επιδημίας ενδέχεται να είναι μεγαλύτερο από αυτό που καταγράφεται επίσημα, καθώς πολλές περιπτώσεις δεν εντοπίζονται εγκαίρως. Επιπλέον, η αυξημένη κινητικότητα πληθυσμών μεταξύ των γειτονικών χωρών δημιουργεί σοβαρές προϋποθέσεις περιφερειακής μετάδοσης του επιθετικού στελέχους του ιού Έμπολα.
Διεθνής κινητοποίηση και μέτρα προστασίας
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) ανακοίνωσαν την αποστολή επιπλέον ιατρονοσηλευτικού προσωπικού στη ΛΔ Κονγκό και την Ουγκάντα, ενώ οι υγειονομικές αρχές πολλών γειτονικών χωρών ενισχύουν τους συνοριακούς ελέγχους και τα συστήματα επιτήρησης του πληθυσμού.
Ο ΠΟΥ συνιστά άμεση απομόνωση των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων, καθημερινή παρακολούθηση των επαφών και αυστηρή εφαρμογή μέτρων υγιεινής κατά τη διαχείριση των νεκρών.
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης κα τον σοβαρό κίνδυνο περαιτέρω εξάπλωσης του ιού σε γειτονικές χώρες που μοιράζονται χερσαία σύνορα με τη ΛΔ του Κονγκό, ο ΠΟΥ δεν εισηγείται επί του παρόντος κλείσιμο των συνόρων ή περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο και τις μετακινήσεις, τονίζοντας ότι τέτοια μέτρα δεν διαθέτουν επιστημονική τεκμηρίωση και ενδέχεται να δυσχεράνουν περαιτέρω την επιδημιολογική επιτήρηση.
Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας πρόκειται να συγκαλέσει τις επόμενες ημέρες Επιτροπή Έκτακτης Ανάγκης, προκειμένου να εκδοθούν ειδικές συστάσεις για την αντιμετώπιση του επιδημίας.
