Με αφορμή τη 18η Διεθνή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Ασφάλεια στις Ισόπεδες Διαβάσεις (ILCAD), η οποία για το 2026 πραγματοποιείται στις 9 Ιουνίου, η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), η HELLENIC TRAIN Α.Ε., ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) και το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς» ενώνουν τις δυνάμεις τους για την υλοποίηση πανελλαδικής εκστρατείας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με την ασφαλή διέλευση από τις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις.
Η φετινή διοργάνωση καλωσορίζει και τη συμμετοχή του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) στην ελληνική συμμαχία της ILCAD, ενισχύοντας τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων με κοινό στόχο την πρόληψη συμβάντων και την εμπέδωση της ασφάλειας γύρω από το σιδηροδρομικό δίκτυο.
Η Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τις Ισόπεδες Διαβάσεις (ILCAD), μια παγκόσμια πρωτοβουλία με επικεφαλής τη Διεθνή Ένωση Σιδηροδρόμων / International Union of Railways (UIC), πραγματοποιείται για 18η φορά. Στόχος της είναι να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με τους κινδύνους που εγκυμονούν στις ισόπεδες διαβάσεις και γύρω από αυτές, ενισχύοντας παράλληλα την ασφάλειά τους.
Η εκστρατεία αυτή, η οποία παρακολουθείται ευρέως από τη διεθνή σιδηροδρομική κοινότητα και αποτελεί σημαντικό θεσμό για τον τομέα, υλοποιείται κάθε χρόνο με τη συμμετοχή περίπου πενήντα χωρών.
Οι ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις αποτελούν ασφαλή σημεία διέλευσης για οδηγούς, πεζούς και δικυκλιστές, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι βασικοί κανόνες ασφαλείας. Όταν οι κανόνες αυτοί παραβιάζονται, οι χρήστες θέτουν σε κίνδυνο όχι μόνο τον εαυτό τους αλλά και την ασφάλεια των υπόλοιπων χρηστών του σιδηροδρομικού και οδικού δικτύου.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ανεξαρτήτως χώρας ή κουλτούρας, ο σιδηροδρομικός τομέας αντιμετωπίζει κοινές προκλήσεις, καθώς τα ατυχήματα και τα θανατηφόρα περιστατικά στις ισόπεδες διαβάσεις αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο όλων των σιδηροδρομικών συμβάντων. Εάν συμπεριληφθούν και τα περιστατικά παράνομης διέλευσης πεζών από τις γραμμές, το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 90% όλων των σιδηροδρομικών συμβάντων.
Στην Ελλάδα, Η ΡΑΣ, έχει απευθύνει συστάσεις και προτάσεις προς όλο το σιδηροδρομικό τομέα για τη βελτίωση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων στις ισόπεδες διαβάσεις. Επιπλέον, στην Στρατηγική της ΡΑΣ για την Εποπτεία της περιόδου 2023 – 2026, οι ισόπεδες διαβάσεις έχουν αναγνωρισθεί ως περιοχή που ενέχει σοβαρούς κινδύνους και συνεπώς αποτελούν κύρια προτεραιότητα της κατά την άσκηση των εποπτικών της δραστηριοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, θα διενεργήσει επιθεωρήσεις σχετικά με, τη λειτουργία και την συντήρηση των σιδηροδρομικών διαβάσεων, τους τρόπους φύλαξης, την επάρκεια των φυλάκων, αλλά και τον έλεγχο εφαρμογής προληπτικών μέτρων για τη βελτίωση τους.
Τα περισσότερα περιστατικά στις ισόπεδες διαβάσεις συνδέονται με ανθρώπινο λάθος, απροσεξία ή συνειδητή ανάληψη ρίσκου. Για τον λόγο αυτό, σε διεθνές επίπεδο αναπτύσσονται συνεχώς νέες τεχνικές λύσεις, καινοτόμες εφαρμογές και εργαλεία αξιολόγησης κινδύνου για την ενίσχυση της ασφάλειας στις πλέον επικίνδυνες διαβάσεις.
Παράλληλα με τα μέτρα ασφαλείας, αναπτύσσονται δράσεις εκπαίδευσης και ενημέρωσης για την ενίσχυση της ασφάλειας στις ισόπεδες διαβάσεις και κοντά στις σιδηροδρομικές γραμμές, ενώ όπου απαιτείται εντατικοποιούνται οι έλεγχοι και εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις για την αντιμετώπιση επικίνδυνων συμπεριφορών.
Μέσα από την ενημέρωση, την εκπαίδευση και τη συνεργασία αρμόδιων φορέων και οργανισμών, η πρωτοβουλία της ILCAD στοχεύει στη μείωση των περιστατικών, στην ενίσχυση της ασφάλειας γύρω από το σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο και στην προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Φέτος, η εκστρατεία απευθύνεται σε όλους τους χρήστες του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου με κεντρικό μήνυμα:
“Alert today – Safe tomorrow”,το οποίο, για τις ανάγκες της ελληνικής εκστρατείας, προσαρμόστηκε σε μια πιο άμεση και κατανοητή διατύπωση: «Κάθε φορά προσοχή! Για να είμαστε ασφαλείς».
Κάθε χρόνο, μία χώρα-εταίρος φιλοξενεί το συνέδριο έναρξης της εκστρατείας, δίνοντας τη δυνατότητα ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και παρουσίασης πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ασφάλειας και στη μείωση των περιστατικών στις ισόπεδες διαβάσεις.
Η φετινή εναρκτήρια διοργάνωση πραγματοποιείται στο Παρίσι, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από την Ευρώπη, την Ιαπωνία, την Αφρική, τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο επίκεντρο του συνεδρίου θα βρεθούν κρίσιμα ζητήματα, όπως η αξιολόγηση κινδύνου, οι τεχνικές και καινοτόμες λύσεις, η εκπαίδευση και η ενημέρωση των πολιτών, καθώς και η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ φορέων μεταφορών, αστυνομικών αρχών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής και οργανισμών χωροταξικού σχεδιασμού, με στόχο τις ασφαλέστερες μετακινήσεις γύρω από το σιδηροδρομικό δίκτυο.»
Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί έκθεση με τη συμμετοχή κορυφαίων εταιρειών και οργανισμών του κλάδου, μεταξύ των οποίων οι SNCF Group (Γαλλία), Wavetrain (Νορβηγία), Imotion Analytics (Ισπανία), Hitachi (Γαλλία), IDS (Ιταλία), Schweizer Electronic (Γαλλία), Zöllner Signal GmbH (Γερμανία), Gmundner Fertigteile-Bodan (Αυστρία), East Japan Railway Company (Ιαπωνία), IHI Corporation (Ιαπωνία), Sankosha Co. Ltd (Ιαπωνία) και Universal Signalling (Ηνωμένο Βασίλειο). Οι συμμετέχοντες θα παρουσιάσουν σύγχρονες τεχνολογικές εφαρμογές και καινοτόμες λύσεις για την πρόληψη συμβάντων και την ενίσχυση της σιδηροδρομικής ασφάλειας.
Χαιρετίζοντας την έναρξη της συνεργασίας του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ.) με το Ινστιτούτο στο πλαίσιο της 18ης ILCAD, η Αν. Πρόεδρος και Πρόεδρος του Σιδηροδρομικού Τομέα του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., κυρία Σοφία Σωτηροπούλου, δήλωσε: «Η Διοίκηση του Σιδηροδρομικού Τομέα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ εκφράζει την ικανοποίησή της για την έναρξη της συνεργασίας με το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» σε θέματα σιδηροδρομικής ασφάλειας, με ιδιαίτερη έμφαση στις Ισόπεδες Σιδηροδρομικές Διαβάσεις, οι οποίες αποτελούν κρίσιμο ζήτημα ασφαλείας για την χώρα μας. Παράλληλα, δεσμεύεται να ενισχύσει την ενεργό συμμετοχή της σε ανάλογες δράσεις και εκστρατείες, με στόχο τη μείωση των ατυχημάτων στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο».
Ενδεικτικά στατιστικά στοιχεία:
Σύμφωνα με την Έκθεση Ασφάλειας της UIC για το 2024:
- 34 συνεργαζόμενες σιδηροδρομικές εταιρείες από 31 χώρες κατέγραψαν κατά μέσο όρο 10 θύματα την εβδομάδα σε ισόπεδες διαβάσεις, με το 98% των θυμάτων να αφορά χρήστες των διαβάσεων.
- Το 68% των περιστατικών αφορούσε συγκρούσεις με οχήματα και το 32% περιστατικά με πεζούς.
- Στις συγκρούσεις με οχήματα:
-11% των ατυχημάτων δεν είχαν θύματα,
-15% είχαν δύο ή περισσότερα θύματα,
-45% είχαν έναν σοβαρά τραυματία,
-ενώ το 29% ήταν θανατηφόρα. - Στα περιστατικά παράσυρσης ατόμου από τρένο σε ισόπεδη διάβαση:
-28% οδήγησαν σε σοβαρό τραυματισμό,
-71% ήταν θανατηφόρα,
-ενώ περίπου το 1% αφορούσε πολλαπλά θύματα. - Τα περιφερειακά και υπεραστικά επιβατικά τρένα ενεπλάκησαν στο 70% των περιστατικών σε ισόπεδες διαβάσεις.
- Το 2024 καταγράφηκε, για πρώτη φορά, μείωση κατά 6% στα περιστατικά παράνομης διέλευσης από τις σιδηροδρομικές γραμμές, καθώς και μείωση κατά 7% στον αριθμό των σχετικών θυμάτων, σε σύγκριση με το 2023.
