Αναδημοσίευση από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 33)
Τι να προσέχουν το καλοκαίρι όσοι πάσχουν από ψωρίαση!
Γράφει η Μαρία Πολίτου, δερματολόγος-αφροδισιολόγος, επιμελήτρια Α΄, 1η Πανεπιστημιακή Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων ΕΚΠΑ, Nοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός»
Το καλοκαίρι κατέφθασε και μαζί του κατέφθασε η εποχή των διακοπών, της χαλάρωσης, της ελαφριάς ένδυσης και ασφαλώς της απόλαυσης του ήλιου και της θάλασσας. Και ενώ οι περισσότεροι από εμάς απολαμβάνουμε αυτήν την εποχή απρόσκοπτα, οι ασθενείς με ψωρίαση φαίνεται να ισορροπούν ανάμεσα στις ευεργετικές συνέπειες του καλοκαιριού και στις δυσμενείς επιπτώσεις του πάνω στα σημεία και συμπτώματα της νόσου τους. Και ενώ το καλοκαίρι μπορεί πραγματικά να γίνει ο καλύτερος σύμμαχος ενάντια στην ψωρίαση, εν τούτοις ελλοχεύει και κινδύνους. Ειδικότερα:
ΗΛΙΟΣ: Είναι γνωστή η ευεργετική δράση της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου στις πλάκες της ψωρίασης, αφενός λόγω της ήπιας ανοσοκατασταλτικής δράσης που ασκεί, αφετέρου επειδή ομαλοποιεί τη διαδικασία της κερατινοποίησης, η οποία, μεταξύ άλλων, ευθύνεται για τις πλάκες της νόσου. Εν τούτοις περίπου το 10% των ασθενών δεν βελτιώνεται με την ηλιοέκθεση. Επίσης, σε περίπτωση ηλιακού εγκαύματος μπορεί να πυροδοτηθεί επιδείνωση της νόσου, καθώς οποιοσδήποτε τραυματισμός μπορεί να ενεργοποιήσει τη νόσο, κάτι που είναι γνωστό ως φαινόμενο Koebner. Επιπλέον, μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Δερματολογίας, κατέδειξε ότι οι ασθενείς με ψωρίαση διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος, κάτι που ασφαλώς η αλόγιστη έκθεση στην υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία επιτείνει.
• ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Χρησιμοποιήστε με μέτρο το ηλιακό φως ως θεραπεία της ψωρίασης εκθέτοντας το σώμα σας περίπου 15-20 λεπτά νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, ώστε να υφεθούν τα συμπτώματα της ψωρίασης δίχως όμως να καείτε. Επιπλέον, χρησιμοποιείτε πάντα αντιηλιακό με δείκτη προστασίας spf 30 ή spf 50 και αποφύγετε την απευθείας ηλιοέκθεση από τις 11 το πρωί έως και τις 5 το απόγευμα, που ο ήλιος είναι πιο δυνατός.
ΘΑΛΑΣΣΑ: Ενώ το καλοκαίρι και η θάλασσα για πολλούς από εμάς είναι έννοιες συνυφασμένες, οι ασθενείς με ψωρίαση έχουν έναν επιπλέον λόγο να ανυπομονούν για τα θαλασσινά τους μπάνια, αφού επιβεβαιωμένα τους βοηθούν στην απομάκρυνση των λεπιών από τις ψωριασικές πλάκες, καθώς και στη μείωση του κνησμού και του ερεθισμού. Θα πρέπει όμως να θυμόμαστε ότι τόσο το θαλασσινό νερό όσο και το χλωριομένο νερό της πισίνας ξηραίνουν το δέρμα και έτσι μπορεί τελικά να επιδεινώσουν τα συμπτώματα της ψωρίασης.
• ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Διατηρήστε την υγρασία στο δέρμα με το να θυμάστε να κάνετε ντους με γλυκό νερό αμέσως μετά το κολύμπι και να εφαρμόζετε παχύρρευστες ενυδατικές και μαλακτικές κρέμες μέσα σε λίγα λεπτά από το ντους. Ο δερματολόγος σας θα σας συμβουλεύσει ως προς τα καταλληλότερα για το δικό σας δέρμα προϊόντα. Επίσης, μην ξεχνάτε την κατανάλωση άφθονων υγρών –με εξαίρεση το αλκοόλ– ώστε να ενυδατώνεται επαρκώς ο οργανισμός.
ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΑ/ΕΝΤΟΜΑ: Οι υπέροχες καλοκαιρινές ημέρες χαρακτηρίζονται από υψηλές θερμοκρασίες και ενοχλητικά έντομα. Οι παλαιότεροι ίσως θυμούνται την ατάκα από διαφήμιση «Κλειστά παράθυρα ζέστη, ανοιχτά παράθυρα κουνούπια». Και ενώ η χρήση κλιματιστικών τα τελευταία χρόνια έχει δώσει λύση στο παραπάνω δίλημμα και έχει βελτιώσει την ποιότητα της ζωής μας, εν τούτοις καθιστούν την ατμόσφαιρα λιγότερο υγρή, κάτι που μπορεί να ξηράνει το δέρμα και να επιδεινώσει τα συμπτώματα της ψωρίασης. Παράλληλα, το να περνούμε χρόνο σε εξωτερικούς χώρους ή να αφήνουμε ανοιχτά τα παράθυρα, αυξάνει την πιθανότητα τσιμπήματος από έντομα κάτι που μέσω του φαινομένου Koebner μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της ψωρίασης.
• ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Αποφύγετε να περνάτε πολύ χρόνο σε κλιματιζόμενα μέρη, ενώ πρέπει να εφαρμόζετε καθημερινά παχύρρευστες ενυδατικές και μαλακτικές κρέμες σώματος. Παράλληλα, να καλύπτετε τα παράθυρα με σήτες, να φοράτε ελαφριά ρούχα που να καλύπτουν κατά το δυνατόν μεγαλύτερη επιφάνεια δέρματος και να χρησιμοποιείτε εντομοαπωθητικά χώρου και σώματος. Ο δερματολόγος σας θα σας υποδείξει τα καταλληλότερα για εσάς. Τέλος, να αποφεύγετε να βγαίνετε το σούρουπο, καθώς τότε τα έντομα εμφανίζουν μεγάλη δραστηριότητα.
ΦΑΡΜΑΚΑ: Κάποια από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την ψωρίαση μπορούν να προκαλέσουν φωτοευαισθησία, δηλαδή να καταστήσουν το δέρμα ευαίσθητο στο ηλιακό φως ή ακόμη και να προκαλέσουν ανοσοκαταστολή. Η αλόγιστη ηλιακή έκθεση επιτείνει την ανοσοκαταστολή και μειώνει τις άμυνες του δέρματος, κάτι που μπορεί μακροπρόθεσμα να έχει δυσμενείς επιπτώσεις, όπως εκείνη της φωτογήρανσης ή ακόμη και της εμφάνισης καρκίνου του δέρματος.
Επιπλέον η ψωρίαση είναι μια συστηματική νόσος. Πολλοί ασθενείς πάσχουν ταυτόχρονα, μεταξύ άλλων, από υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, μεταβολικό
σύνδρομο και στεφανιαία νόσο, για τα οποία παίρνουν φάρμακα, που και αυτά μπορεί να προκαλέσουν φωτοευαισθησία ή που χρειάζονται προσαρμογή δόσης κατά τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες. Τέλος, πολλά από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την ψωρίαση είναι θερμοευαίσθητα και επιβάλλεται να φυλάσσονται στο ψυγείο.
• ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Χρησιμοποιήστε με μέτρο το ηλιακό φως ως θεραπεία της ψωρίασης. Συμβουλευτείτε τους θεράποντες γιατρούς σας για περαιτέρω εξατομικευμένες οδηγίες προστασίας και προσαρμογής δόσης ή/και ωραρίου λήψης των φαρμάκων σας. Φροντίζετε να μεταφέρετε τα θερμοευαίσθητα φάρμακα με κατάλληλα ψυγεία ή παγοκύστες και να τα φυλάσσετε πάντα στις σωστές θερμοκρασίες που αναγράφονται στο φύλλο οδηγιών.
Ποια είναι η Μαρία Πολίτου
Η Μαρία Πολίτου είναι δερματολόγος-αφροδισιολόγος, επιμελήτρια Α΄ στην Α΄ Πανεπιστημιακή Κλινική Νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός». Αποτελεί στέλεχος του Ιατρείου Ψωρίασης της Πανεπιστημιακής Κλινικής, καθώς η ψωριασική νόσος αποτελεί ένα από τα βασικά επιστημονικά πεδία ενδιαφέροντός της τόσο σε κλινικό όσο και σε ερευνητικό επίπεδο.
