Γράφει ο ΘΑΝΟΣ ΜΑΛΛΙΟΣ, Head of Legal & Compliance Chiesi Hellas
Ο στρατηγικός ρόλος του L & C και η συμβολή των συστημάτων τύπου ISO 37001 στη δημιουργία επιχειρησιακής αξίας και εμπιστοσύνης στον φαρμακευτικό κλάδο
Ο φαρμακευτικός κλάδος λειτουργεί σε ένα από τα πιο απαιτητικά κανονιστικά περιβάλλοντα της οικονομίας, όπου η επιχειρηματική δραστηριότητα συνδέεται άμεσα με την προστασία της δημόσιας υγείας. Η ανάπτυξη, η κυκλοφορία και η ενημέρωση γύρω από τα φαρμακευτικά προϊόντα συνδέονται άμεσα με την προστασία της δημόσιας υγείας. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμμόρφωση δεν αποτελεί απλώς νομική υποχρέωση, αλλά κρίσιμο παράγοντα διασφάλισης εμπιστοσύνης, αξιοπιστίας και βιωσιμότητας. Για τον λόγο αυτόν, οι εταιρείες καλούνται να λειτουργούν μέσα σε ένα πλαίσιο αυξημένων απαιτήσεων διαφάνειας, λογοδοσίας και ελέγχου, ιδίως ως προς την πρόληψη φαινομένων διαφθοράς και αθέμιτης επιρροής.
Στην ελληνική και ευρωπαϊκή πραγματικότητα, η λειτουργία των φαρμακευτικών εταιρειών καθορίζεται από ένα σύνθετο πλέγμα κανονιστικών υποχρεώσεων. Το πλαίσιο αυτό προκύπτει τόσο από τη νομοθεσία όσο και από μηχανισμούς αυτορρύθμισης της ίδιας της βιομηχανίας, όπως οι κώδικες δεοντολογίας της EFPIA (European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations) και του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ), οι οποίοι θέτουν σαφείς κανόνες διαφάνειας στις σχέσεις των φαρμακευτικών εταιρειών με τους επαγγελματίες υγείας. Οι κανόνες αυτοί δεν περιορίζονται σε τυπικές υποχρεώσεις, αλλά διαμορφώνουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσονται σχέσεις εμπιστοσύνης με τα εμπλεκόμενα μέρη. Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι εσωτερικές πολιτικές και διαδικασίες των οργανισμών, ιδίως σε τομείς αυξημένου κινδύνου, όπως οι συνεργασίες με τρίτους, οι επιστημονικές εκδηλώσεις και οι χορηγίες.
Η καθημερινή λειτουργία μιας φαρμακευτικής εταιρείας απαιτεί ισορροπία ανάμεσα στην επιστημονική καινοτομία και τη συμμόρφωση με κανόνες που διασφαλίζουν τη διαφάνεια και την ακεραιότητα. Σε αυτό το περιβάλλον, η εμπιστοσύνη δεν αποτελεί δεδομένο, αλλά αποτέλεσμα συνεπούς και υπεύθυνης λειτουργίας — θεμελιώδη προϋπόθεση για τη διατήρηση υγιών σχέσεων ανάμεσα σε εταιρείες, επαγγελματίες υγείας, θεσμούς και ασθενείς.
Πέρα από τη νομική συμμόρφωση: από τον έλεγχο στη δημιουργία αξίας
Ο ρόλος των τμημάτων Legal & Compliance συχνά εκλαμβάνεται ως μηχανισμός ελέγχου. Σήμερα, όμως, τα σύγχρονα τμήματα λειτουργούν ως στρατηγικοί εταίροι της διοίκησης, συμβάλλοντας ενεργά στη λήψη αποφάσεων και στη βιώσιμη ανάπτυξη του οργανισμού. Στην πράξη, ενσωματώνουν τη συμμόρφωση στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται και υλοποιείται η επιχειρηματική δραστηριότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Legal & Compliance καλείται να «ακροβατεί» ανάμεσα σε δύο εξίσου κρίσιμους ρόλους: να επιτρέπει (enable) την επιχειρηματική ανάπτυξη και ταυτόχρονα να προστατεύει (protect) τον οργανισμό από κανονιστικούς και ηθικούς κινδύνους. Η ισορροπία αυτή αποτελεί βασική προϋπόθεση για υπεύθυνη και βιώσιμη ανάπτυξη.
Στον χώρο της υγείας, η συμμόρφωση δεν περιορίζεται στην τήρηση κανόνων, αλλά στη δημιουργία ενός λειτουργικού πλαισίου που επιτρέπει την ανάπτυξη με υπευθυνότητα. Αυτό σημαίνει διαφανείς και τεκμηριωμένες συνεργασίες με επαγγελματίες υγείας, σαφείς διαδικασίες έγκρισης επικοινωνίας και προώθησης, καθώς και δομημένη προσέγγιση στη διαχείριση χορηγιών και επιστημονικών δράσεων.
Παράλληλα, η αποτελεσματική συμμόρφωση προϋποθέτει την έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση κινδύνων, ιδίως κινδύνων δωροδοκίας και αθέμιτων παροχών, καθώς και την καλλιέργεια μιας κουλτούρας όπου η ακεραιότητα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής επιχειρησιακής πρακτικής.
Συστήματα πρόληψης της διαφθοράς ως πυλώνας εταιρικής διακυβέρνησης
Οι πολυεπίπεδες σχέσεις που αναπτύσσονται στον χώρο της υγείας δημιουργούν αυξημένη έκθεση σε κανονιστικούς και ηθικούς κινδύνους. Για τον λόγο αυτόν, η υιοθέτηση δομημένων συστημάτων πρόληψης της διαφθοράς αποτελεί πλέον κρίσιμο στοιχείο εταιρικής διακυβέρνησης.
Το διεθνές πρότυπο ISO 37001 για τα Συστήματα Διαχείρισης κατά της Δωροδοκίας εισάγει μια ολιστική, risk-based προσέγγιση, η οποία βασίζεται στην αξιολόγηση κινδύνων, σε due diligence με τρίτους, στην ενίσχυση των εσωτερικών ελέγχων και στη συνεχή εκπαίδευση των εργαζομένων. Πέρα από την πιστοποίηση, αποτελεί εργαλείο ενσωμάτωσης της ακεραιότητας στην καθημερινή λειτουργία του οργανισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, στην Chiesi Hellas αναπτύξαμε και εφαρμόσαμε σύστημα πρόληψης της δωροδοκίας, πιστοποιημένο κατά ISO 37001, συμβάλλοντας στην προσπάθεια του Ομίλου για εναρμόνιση όλων των θυγατρικών εταιρειών με την προσέγγιση αυτή. Μέσω του συστήματος αυτού ενσωματώνονται διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνων, ελέγχου συνεργασιών με τρίτους και ενίσχυσης των εσωτερικών ελέγχων σε όλο το εύρος των δραστηριοτήτων μας.
Τα συστήματα συμμόρφωσης και πρόληψης της διαφθοράς, όπως εκείνα που βασίζονται στο ISO 37001, δεν αποτελούν απλώς κανονιστική απαίτηση, αλλά βασικό πυλώνα εταιρικής διακυβέρνησης. Ενισχύουν την εμπιστοσύνη των εμπλεκόμενων μερών, μειώνουν τους κανονιστικούς κινδύνους και δημιουργούν συνθήκες υπεύθυνης επιχειρηματικής ανάπτυξης.
Παράλληλα, η σύγχρονη συμμόρφωση επεκτείνεται πλέον πέρα από την πρόληψη της διαφθοράς, καλύπτοντας κρίσιμους τομείς όπως η προστασία προσωπικών δεδομένων και η υπεύθυνη χρήση νέων τεχνολογιών. Η συμμόρφωση με το GDPR και η ορθή διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν πλέον αναπόσπαστα στοιχεία ενός σύγχρονου πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης.
Η συμμόρφωση, όταν ενσωματώνεται ουσιαστικά στη λειτουργία του οργανισμού, μετατρέπεται από υποχρέωση σε μοχλό εμπιστοσύνης, υπεύθυνης ανάπτυξης και μακροπρόθεσμης αξίας.
Ποιος είναι ο Θάνος Μάλλιος
Ο Θάνος Μάλλιος είναι Head of Legal & Compliance στην Chiesi Hellas, θυγατρική της διεθνούς βιοφαρμακευτικής εταιρείας Chiesi, και δικηγόρος παρ’ Εφέταις, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών. Είναι κάτοχος MSc στο Banking and Finance Law και δραστηριοποιείται στον φαρμακευτικό κλάδο και σε περιβάλλοντα υψηλής κανονιστικής εποπτείας, με εστίαση στο Εμπορικό και Φαρμακευτικό Δίκαιο, στην πρόληψη της διαφθοράς και της δωροδοκίας, στην προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και σε ζητήματα εταιρικής συμμόρφωσης και διακυβέρνησης.
