Γράφει η Δήμητρα Λιούμη, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Υπεύθυνη Οφθαλμολογικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων.
Στραβισμός στα παιδιά είναι οποιαδήποτε κατάσταση στην οποία διαταράσσεται η παράλληλη θέση των ματιών και η ταυτόχρονη μετακίνησή τους σε όλες τις κατευθύνσεις του βλέμματος. Το μάτι μπορεί να παρεκκλίνει προς τα μέσα (συγκλίνων στραβισμός ή εσωτροπία), προς τα έξω (αποκλίνων στραβισμός ή εξωτροπία) ή σπανιότερα προς τα πάνω (ανωτροπία) ή προς τα κάτω (υποτροπία).Υπάρχουν βέβαια και άλλες ιδιαίτερες μορφές στραβισμού που οφείλονται σε διάφορες συγγενείς ή παθολογικές καταστάσεις.
Πώς διαγιγνώσκεται ο στραβισμός στα παιδιά;
Συνήθως οι γονείς, ο οικογενειακός περίγυρος ή ο παιδίατρος πρώτοι παρατηρούν κάτι. Αμέσως μόλις γίνει αντιληπτό το πρόβλημα, το παιδί πρέπει να εξεταστεί από ειδικό παιδοοφθαλμίατρο. Κατά την εξέταση δεν ελέγχονται μόνο οι κινήσεις των ματιών.
Ο πλήρης έλεγχος περιλαμβάνει την διαθλαστική εξέταση (για την πιθανότητα ανάγκης διορθωτικών γυαλιών), την κινητικότητα και σύγκλιση των ματιών, την ύπαρξη ή απουσία στερεοσκοπικής όρασης (καθώς και τον βαθμό της), αλλά και τον έλεγχο του ματιού για κάποια παθολογία (παθήσεις βυθού, κινητικών νεύρων, καταρράκτη, κλπ). Τέλος γίνεται μέτρηση της γωνίας του στραβισμού σε διάφορες αποστάσεις ή και κατευθύνσεις του βλέμματος.
Στραβισμός & Παιδιά: Αντιμετώπιση
Ο στραβισμός είναι κατά βάση χειρουργική πάθηση. Μόνο λίγες μορφές του ανταποκρίνονται στη θεραπεία με γυαλιά ή/και ασκήσεις. Ο κατάλληλος χρόνος ορίζεται από τον οφθαλμίατρο, εφόσον οι μετρήσεις της γωνίας είναι αξιόπιστες, η αμβλυωπία έχει αντιμετωπιστεί και υπάρχει σύμφωνη γνώμη των γονέων.
Γιατί πρέπει να αντιμετωπίζεται ο στραβισμός στην παιδική ηλικία;
Είναι γεγονός, πως πέρα από τα λειτουργικά προβλήματα, ο στραβισμός στα παιδιά είναι σοβαρό αισθητικό ζήτημα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στα παιδιά της σχολικής (αλλά ίσως και της προσχολικής) ηλικίας ο εκφοβισμός – αλλιώς bullying – έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις και για λιγότερο εμφανή προβλήματα. Όχι μόνο το παιδί περιθωριοποιείται, αλλά όλες οι φωτογραφίες των σχολικών του αναμνήσεων το δείχνουν να στραβίζει.
Πολλοί γονείς επιθυμούν τα παιδιά τους να μεγαλώσουν και να αποφασίσουν μόνα τους τί θέλουν να κάνουν με τα μάτια τους. Όμως είναι γνωστό, ότι όσο γρηγορότερα γίνουν οι διορθωτικές επεμβάσεις, τόσο καλύτερα προσαρμόζεται ο εγκέφαλος στην νέα θέση του (των) ματιού (ματιών).
Υπάρχει μια περίοδος πλαστικότητας του εγκεφάλου που φτάνει μέχρι την ηλικία των 8-9 ετών. Αν η επέμβαση γίνει σε αυτό το διάστημα, οι πιθανότητες να είναι επιτυχής αυξάνονται. Όταν επιχειρούμε διόρθωση στραβισμού σε μεγαλύτερες ηλικίες τα αποτελέσματα δεν είναι τόσο ικανοποιητικά. Αλλωστε η χειρουργική επέμβαση είναι ασφαλής (γίνεται από εξειδικευμένους παιδο οφθαλμιάτρους χειρουργούς) και η νοσηλεία είναι πλέον ημερήσια.
