Γράφει η Αλπέρτη Ιωάννα, Ψυχολόγος (MSc), Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων, Επιστημονικά Υπεύθυνη iasis at centro
Συχνά κοιτάμε γύρω μας και αναρωτιόμαστε πώς γίνεται κάποιοι άνθρωποι να φαίνονται τόσο ευτυχισμένοι. Είναι άραγε πιο τυχεροί; Έχουν λιγότερα προβλήματα; Ή μήπως ξέρουν κάτι που οι υπόλοιποι αγνοούμε; Η αλήθεια είναι ότι η ευτυχία δεν αποτελεί μόνιμη κατάσταση, αλλά μια στάση ζωής που καλλιεργείται καθημερινά με συνειδητές επιλογές.
Έρευνες στη θετική ψυχολογία δείχνουν ότι η ευτυχία στηρίζεται κατά 10% στην πραγματικότητα και κατά 90% στην ερμηνεία που δίνουμε σε αυτήν. Δεν είναι λοιπόν οι ίδιες οι καταστάσεις που μας κάνουν χαρούμενες ή δυστυχισμένες, αλλά το πώς τις ερμηνεύουμε. Μια γυναίκα που αντιμετωπίζει δυσκολίες μπορεί να επιλέξει να δει τον εαυτό της είτε ως θύμα των περιστάσεων είτε ως αγωνίστρια που μαθαίνει μέσα από αυτές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αγνοούμε ή απαξιώνουμε τα δύσκολα συναισθήματα. Αντίθετα, η θλίψη, ο θυμός, η απογοήτευση είναι αναπόσπαστα κομμάτια της ανθρώπινης εμπειρίας και χρειάζεται να τα τιμούμε. Ο στόχος όμως είναι να μην επιτρέψουμε στα αρνητικά συναισθήματα να μονοπωλήσουν την ύπαρξή μας.
Η δύναμη των θετικών συναισθημάτων
Η ψυχολόγος Barbara Fredrickson υποστήριξε ότι τα θετικά συναισθήματα, όπως η χαρά, η ευγνωμοσύνη, η έμπνευση, η ελπίδα, διευρύνουν το εύρος της σκέψης και της δράσης μας. Όταν καλλιεργούμε αυτά τα συναισθήματα, γινόμαστε πιο δημιουργικές, πιο ανθεκτικές, πιο συνδεδεμένες με τους άλλους.
Μάλιστα, έρευνες έχουν δείξει ότι η καλλιέργεια θετικότητας οδηγεί σε αυξημένη ανθεκτικότητα και μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή (Cohn et al., 2009). Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας να βλέπει ευκαιρίες ακόμα και μέσα σε δυσκολίες, να βρίσκει μικρές οάσεις χαράς και να εκτιμά αυτά που πολλές φορές θεωρούμε δεδομένα.
Πρακτικές ασκήσεις
Η ευτυχία δεν είναι απλώς μια θεωρία∙ είναι μια πρακτική που χτίζεται βήμα-βήμα. Μερικές απλές ασκήσεις που μπορείτε να εφαρμόσετε:
Ημερολόγιο Ευγνωμοσύνης: Κάθε βράδυ γράψτε τρία πράγματα για τα οποία είστε ευγνώμονες. Μπορεί να είναι μικρά, όπως ένα χαμόγελο, μια όμορφη συζήτηση, ένας περίπατος.
Πράξεις καλοσύνης: Προσφέρετε καθημερινά κάτι σε κάποιον, μια καλή κουβέντα, μια μικρή βοήθεια. Η καλοσύνη επιστρέφει και γεμίζει και εσάς.
Συνειδητότητα (mindfulness): Δώστε λίγο χρόνο να αναπνεύσετε συνειδητά, να απολαύσετε μια στιγμή χωρίς περισπασμούς.
Οι πρακτικές αυτές λειτουργούν σωρευτικά. Όσο περισσότερο τις εφαρμόζουμε, τόσο πιο φυσικά γίνονται μέρος της ζωής μας.
Η αναπλαισίωση ως μονοπάτι ενδυνάμωσης
Ένα ακόμα ισχυρό εργαλείο είναι η αναπλαισίωση του γεγονότος. Στη πραγματικότητα δεν αλλάζει το γεγονός, αλλά το νόημα που του δίνουμε. Μια αποτυχία μπορεί να ιδωθεί ως ένδειξη ανικανότητας ή ως πολύτιμο μάθημα που μας δίνει κατεύθυνση για την επόμενη φορά. Η αναπλαισίωση μας διδάσκει ότι οι δυσκολίες δεν είναι εμπόδια, αλλά σκαλοπάτια που μας οδηγούν σε κάτι μεγαλύτερο.
Για τις γυναίκες που παλεύουν με αλλαγές, απώλειες ή νέα ξεκινήματα, η αναπλαισίωση προσφέρει χώρο να δουν τον εαυτό τους πιο δυναμικά. Να πουν: «Δεν είμαι μόνο όσα μου συνέβησαν, είμαι και όσα μπορώ να γίνω».
Η ευτυχία δεν είναι ένας προορισμός όπου φτάνουμε και σταματάμε. Είναι ένα ταξίδι που συνεχίζεται καθημερινά με μικρά βήματα, με συνειδητές επιλογές, με καλοσύνη προς τον εαυτό μας. Είναι η ικανότητα να λέμε «συνεχίζω» ακόμη κι όταν οι συνθήκες είναι δύσκολες.
Στο πνεύμα αυτής της ενδυνάμωσης, η ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ έχει αναπτύξει το Project E.L.E.N.I. (Empowerment, Leadership, Education, Networking, Inclusion), ένα δωρεάν πρόγραμμα συμβουλευτικής και ενδυνάμωσης σχεδιασμένο ειδικά για γυναίκες που κάνουν ένα νέο ξεκίνημα. Μέσα από τον ρόλο του Companion Buddy, κάθε γυναίκα έχει δίπλα της ένα πρόσωπο αναφοράς (Ψυχολόγο ή Κοινωνικό Λειτουργό) που την καθοδηγεί με σταθερότητα και αποδοχή. Το Project E.L.E.N.I. δεν προσφέρει απλώς υπηρεσίες, αλλά έναν χώρο όπου η γυναίκα γίνεται ορατή, ικανή και αξιαγάπητη.
Γιατί η πραγματική ευτυχία δεν είναι να πορεύεσαι μόνη, είναι να γνωρίζεις ότι έχεις δίπλα σου ανθρώπους που πιστεύουν σε σένα, μέχρι να πιστέψεις κι εσύ στον εαυτό σου.
Αν ενδιαφέρεσαι για το E.L.E.N.I Project μπορείς να συμπληρώσεις τη παρακάτω φόρμα https://survey.iasismed.eu/zs/StEFnP
Πηγές:
- Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3), 218–226. https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.3.218
- Fredrickson, B. L. (2005). Positive emotions broaden and build. In P. A. Linley & S. Joseph (Eds.), Positive psychology in practice (pp. 120–134). Hoboken, NJ: Wiley.
- Cohn, M. A., Fredrickson, B. L., Brown, S. L., Mikels, J. A., & Conway, A. M. (2009). Happiness unpacked: Positive emotions increase life satisfaction by building resilience. Emotion, 9(3), 361–368. https://doi.org/10.1037/a0015952
