Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η περίοδος μετάδοσης του Ιού του Δυτικού Νείλου σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες όπου έχει ήδη καταγραφεί σημαντικός αριθμός κρουσμάτων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), από την αρχή της περιόδου επιτήρησης του Ιού Δυτικού Νείλου μέχρι και 22 Ιουλίου 2026, έχουν διαγνωστεί και διερευνηθεί συνολικά 21 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα. Από αυτά, τα 20 κρούσματα παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ, εγκεφαλίτιδα ή/και μηνιγγίτιδα ή/και οξεία χαλαρή παράλυση) και ένα κρούσμα είχε ήπιες εκδηλώσεις.
Δεν έχει καταγραφεί κανένας θάνατος ασθενούς με λοίμωξη από τον ιό. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας εβδομάδας, διαγνώσθηκαν/ δηλώθηκαν 14 νέα εγχώρια κρούσματα. Έχει διαγνωσθεί, επίσης, ένα ακόμη κρούσμα της λοίμωξης, με σύνθετο ιστορικό μετακινήσεων (και σε ενδημική χώρα του εξωτερικού), για το οποίο η πιθανή χώρα έκθεσης παραμένει απροσδιόριστη, και το οποίο δεν περιλαμβάνεται στην περαιτέρω ανάλυση. Συνολικά νοσηλεύονται 13 ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Τα δεδομένα επιδημιολογικής επιτήρησης προέρχονται από τις δηλώσεις που αποστέλλουν οι θεράποντες ιατροί στον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) για τα περιστατικά, καθώς και από την καθημερινή επικοινωνία με συνεργαζόμενα εργαστήρια που συμμετέχουν στη διάγνωση του ιού του ΔΝ.
Οι περιοχές υψηλού κινδύνου
Ειδικότερα κρούσματα έχουν καταγραφεί στην Αττική στους εξής Δήμους: Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης (1 κρούσμα), Κρωπίας (1 κρούσμα), Λαυρεωτικής (1 κρούσμα), Μαρκοπούλου Μεσογαίας (2 κρούσματα), Παλλήνης (2 κρούσματα), Σπάτων – Αρτέμιδος (6 κρούσματα), Αγίας Παρασκευής (2 κρούσματα), Νέας Ιωνίας (1 κρούσμα), Χαλανδρίου (1 κρούσμα), Αθηναίων – 6η Δημοτική Κοινότητα (1 κρούσμα), Γλυφάδας (1 κρούσμα). Επίσης στην περιφερειακή ενότητα Λάρισας (1 κρούσμα) και στον δήμο Παλαμά (1 κρούσμα).
Εκτός από τους ανωτέρω «επηρεαζόμενους» Δήμους, στους οποίους έχουν καταγραφεί κρούσματα σε ανθρώπους κατά την τρέχουσα περίοδο 2026, η «Ομάδα Εργασίας για τον καθορισμό επηρεαζόμενων περιοχών από νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές», κατόπιν συνεκτίμησης επιδημιολογικών και γεωμορφολογικών δεδομένων, γνωμοδότησε ότι επιπρόσθετα χαρακτηρίζονται ως «υψηλού κινδύνου» οι Δήμοι: Παιανίας και Ραφήνας – Πικερμίου Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, και Αμαρουσίου, Ηρακλείου και Φιλοθέης – Ψυχικού Π.Ε. Βορείου Τομέα Αθηνών.
Στους Δήμους «υψηλού κινδύνου» δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα σε ανθρώπους κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης, μέχρι στιγμής, αλλά συνδυάζονται παράγοντες κινδύνου για επικείμενη μετάδοση του ιού σε ανθρώπους και καταγραφή κρουσμάτων (π.χ. εγγύτητα σε επηρεαζόμενους Δήμους, γεωμορφολογικά δεδομένα, τρέχοντα και ιστορικά επιδημιολογικά δεδομένα της λοίμωξης).
Η εμφάνιση περιστατικών λοίμωξης από τον ιό, σε ετήσια σχεδόν βάση από το 2010 και μετά, υποδηλώνει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει εγκατασταθεί και στη χώρα μας, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ως εκ τούτου, θεωρούνταν πιθανή και αναμενόμενη η επανεμφάνιση περιστατικών και κατά την τρέχουσα περίοδο 2026, κατά την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών, τόσο σε γνωστές όσο και -πιθανά- σε νέες περιοχές.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε χώρες γειτονικές αυτής, κατά την περίοδο 2026, έως τις 15/07/2026, έχουν καταγραφεί -εκτός από τη χώρα μας- κρούσματα λοίμωξης από τον ιό Δυτικού Νείλου σε: Ιταλία, Βόρεια Μακεδονία, Ρουμανία και Ισπανία.
Αναγκαία τα μέτρα ατομικής προστασίας
Η επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, η έγκαιρη εφαρμογή κατάλληλων ολοκληρωμένων προγραμμάτων καταπολέμησης κουνουπιών και η λήψη μέτρων ατομικής προστασίας από τα κουνούπια αποτελούν τα πλέον ενδεδειγμένα μέτρα για τον έλεγχο της νόσου. Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται αναγκαία αφενός η εγρήγορση των επαγγελματιών υγείας και αφετέρου η συνεχιζόμενη εγρήγορση των τοπικών και εθνικών αρχών.
Καθώς η επιδημιολογία του ιού καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, οι περιοχές κυκλοφορίας του ιού και οι πιθανές περιοχές καταγραφής κρουσμάτων σε κάθε περίοδο μετάδοσης δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια.
Ως εκ τούτου, ο ΕΟΔΥ συνιστά την τήρηση ατομικών μέτρων προστασίας από τα κουνούπια, σε όλη την επικράτεια, καθόλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών:
-Χρησιμοποιείτε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος και περιβάλλοντος (σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης), σήτες, κουνουπιέρες, κλιματιστικά/ ανεμιστήρες, κατάλληλα (μακριά) ρούχα.
-Μην αφήνετε πουθενά στάσιμα νερά.
-Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα πρέπει να παίρνουν τα μέτρα τους με ιδιαίτερη συνέπεια.
Υπενθυμίζεται ότι, ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών, τα οποία μολύνονται από μολυσμένα πτηνά (ορισμένα είδη κυρίως άγριων πτηνών). Οι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί θεωρείται ότι δε μεταδίδουν περαιτέρω τον ιό σε άλλα κουνούπια.
Η πλειοψηφία των ατόμων που μολύνονται από τον ιό δεν αρρωσταίνουν καθόλου ή παρουσιάζουν μόνο ήπια νόσο, ενώ πολύ λίγα άτομα (< 1% όσων μολύνονται) εμφανίζουν σοβαρή νόσο που προσβάλλει το νευρικό σύστημα (κυρίως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα). Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (άνω των 50 ετών) κινδυνεύουν περισσότερο να αρρωστήσουν σοβαρά, καθώς και άτομα με ανοσοκαταστολή και χρόνια υποκείμενα νοσήματα.
